Milli ve Dini eğilimleri Yansıtan Sanatçılar Özellikleri ve Eserleri AYT


Kategoriler: Türk Dili ve Edebiyatı

NECMETTİN HALİL ONAN (1902-1968)

Şiire aruz ölçüsü ile başlamış, hece ölçüsüyle devam etmiştir.



Millî Edebiyat’ın geliştiği sıralarda yetişen şair, şiirlerinde bireysel duygularla ulusal duyguları birlikte ele almıştır.

Vatan sevgisi, ümitsizlik, kimsesizlik, tarih, hatıra, ölüm, aşk, zaman, hüzün, yalnızlık ve tabiat konularını işlemiştir.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde, Dur Yolcu diye bilinen “Bir Yolcuya” şiiriyle tanınmış, bu şiiri hamaset edebiyatının en güzel örneklerindendir.

Eserleri

Şiir: Çakıl Taşları, Bir Yudum Daha

Roman: İşleyen Yara, Kolejli Nereye

Araştırma: İzahlı Divan Şiiri Antolojisi

ÖMER BEDRETTİN UŞAKLI (1904-1946)



Bütün şiirlerinde halk edebiyatı geleneğinden yararlanmıştır.

Şiirlerini, hece ölçüsüyle ve genellikle koşma nazım biçimiyle yazmıştır.

“Memleketçi” şiir anlayışıyla hareket etmiştir.

Şiirlerinde, Anadolu’nun çeşitli manzaralar ve güzelliklerini anlatmış, sevgi, sonsuzluk hasreti, Mehmetçik, Mehmetçiğin ailesi ve sevgilisi, Atatürk, gurbet gibi konuları işlemiştir.

Edebiyatımızda, “Anadolu şairi” olarak ün kazanmıştır.

Deniz sevgisini ve hasretini işleyen sanatçıda deniz, hayallerin genişliğini, ruhun özgürlüğünü ve sonsuzluğa açılmasını ifade eder.

Türk edebiyatının önde gelen deniz şairlerinden biridir.

“Yıldızların Altında” adlı şiiri bestelenmiştir.

Eserleri

Şiir: Deniz Sarhoşları, Yayla Dumanı, Sarıkız Mermerleri



ŞÜKUFE NİHAL BAŞAR (1896-1973)

İlk şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanmış, sonra Millî Edebiyat akımının etkisiyle hece ölçüsüyle yazmıştır.

Şiirlerinde kadın duygularını, bir kadın üslubuyla ifade etmeye çalışmıştır.

Şiirlerinde romantik duyguları işleyen sanatçı, sanatının son yıllarında realizme kaymıştır.

Hikâye ve romanlarında toplum sorunlarını, kadın problemlerini işlemiştir.

Eserleri
Şiir: Yıldızlar ve Gölgeler, Hazan Rüzgârları, Gayya, Su, Şile Yolları, Sabah Kuşları, Yerden Göğe
Hikâye: Tevekkülün Cezası
Roman: Renksiz Izdırap, Yakut Kayalar, Çöl Güneşi, Yalnız Dönüyorum, Domaniç Dağlarının Yolcusu, Çölde Sabah Oluyor
Gezi: Finlandiya

HÜSEYİN NİHAL ATSIZ (1905-1975)

Türkçülük ve Turancılık akımlarının önemli temsilcilerindendir.

Türkçülük akımını destekleyen Atsız; Mecmua, Orhun, Orkun, Ötüken gibi dergiler çıkarmıştır.

Şiirlerinde hem hece hem de aruz ölçüsünü kullanmıştır.

Koşma, varsağı biçimlerinin yanında ikili (mesnevi) biçimle de şiirler yazmıştır.

Şiirlerinde aşk, yalnızlık, kahramanlık, Türkçülük gibi konuları işlemiştir.



Genellikle, tarih konulu romanlar yazmıştır.

Romanlarında efsane, mitos, destan geleneğinden yararlanmıştır.

“Bozkurtların Ölümü” ve “Bozkurtlar Diriliyor” romanlarının konusunu Göktürk döneminden almıştır.

Deli Kurt romanının konusunu Osmanlı tarihinden almıştır.

Ruh Adam romanı ise otobiyografik nitelikler taşır.

Eserleri

Roman: Bozkurtların Ölümü, Bozkurtlar Diriliyor, Ruh Adam, Deli Kurt, Dalkavuklar Gecesi
Şiir: Yolların Sonu
Araştırma: Türk Edebiyatı Tarihi, Edirneli Nazmi

NİYAZİ YILDIRIM GENÇOSMANOĞLU (1929-1992)

Taşkın bir ruh heyecanıyla Türk tarihinin milli kahramanlık maceralarına yönelen şair, “ destan” şairi olarak tanınmıştır.

Dede Korkut üslubunu çağdaş bir yorumla kullanmıştır.

İslamiyet öncesinden Cumhuriyet sonrasına kadar birçok olay ve kişiyi destanlaştırmıştır.

Kürşad’dan Kara Kağan’a, Alparslan’dan Afşın Bey’e, Hacı Bayram-ı Veli’den Yunus Emre’ye, Osman Gazi’den Fatih’e, Atatürk’ten Sütçü İmam’a kadar birçok kişiyi destanlaştırmıştır.

Şiirlerinde, hece ölçüsünü kullanmış; koşma, ikili (mesnevi) biçimleriyle yazmıştır.



Eserleri

Şiir: Bozkurtların Ruhu, Genç Osman Destanı, Kürşad İhtilali Destanı, Malazgirt Destanı, Bozkurtların Destanı, Kopuzdan Ezgiler, Boğaç Han Salur Kazan Destanları, Destanlarda Uyanmak, Destanlar Burcu, Dedem Korkut’tan Boğaç Han Destanı, Alp-Erenler Destanı

DİLAVER CEBECİ (1943-2008)

“Yüreğime Kor Düğümler Atıldı” ve “Türkiye’m” şiirleri bestelenmiştir.

Şiirlerinde tarihi ve milli motifleri kullanmıştır.

Türkçü-milliyetçi bir dünya görüşünü benimsemiştir.

Halk şiiri geleneğini zenginleştirerek kullanmıştır.

Eserleri

Şiir: Hun Aşkı, Şafağa Çekilenler, Ve Sığınırım İçime, Sitare, Asra Yemin Olsun ki

Mizah: Devranname, Seyrannâme

Gezi: Men Kazanga Baramen (Tataristan Seyahati Notları)

ALi AKBAŞ (1941-…) 

Şiirlerinde, ağırlıklı olarak halk edebiyatı unsurlarını kullanmıştır.

Millî romantik sanatçılar arasındadır.

Sade ve akıcı şiirler yazmıştır.



Eserleri
Şiir: Masal Çağı, Kuş Sofrası

ALi MÜMTAZ AROLAT (1897—1967)

Hece ölçüsünü ve dizeleri kısalı uzunlu kullanmada Enis Behiç’in başlattığı biçim değişikliğine yenilerini eklemiştir.

Şiirlerinde aşk duygusunu ve dış (görünen) âlemi hayal oyunları, semboller ve alegorilerle anlatmıştır.

Her şeyi bilinmeyen etrafında izah etmeye çalışmıştır.

Eserleri

Şiir: Bir Gemi Yelken Açtı, Hayal İkliminden Dönen Diyor ki

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi