Canlıların Yapısında Bulunan Temel Bileşikler

Canlıların Yapısında Bulunan Temel Bileşikler
  • Elementler belirli bir organizasyon ve düzen içinde birleşip canlıları oluşturur.
  • Canlılarda, elementlerden sonra moleküler düzeyde bileşikler görev alır.
  • Bileşik; belirli oranlarda bir araya gelen elementleri içeren maddedir.
  • Hücrenin moleküler yapısını oluşturan bileşikler “İnorganik” ve “Organik” olmak üzere ikiye ayrılır.



İnorganik Bileşikler

  • Canlıların, kendi vücudunda sentezlenmeyip doğadan hazır alınan bileşiklere “İnorganik Bileşikler” denir.
  • Genellikle karbon atomu içermezler.
  • Düzenleyicidirler.
  • Yıpranan dokuların onarılmasında görev alırlar.
  • Küçük yapıya sahip olduklarından sindirilmeden hücre zarından geçebilirler.
  • Enerji vermezler.

Su ve Yaşam

  • Dünyanın 3/4 ü, hücrelerin yaklaşık olarak %70-90’ı sudan oluşur.
  • Canlılarda bulunan su miktarı, canlı türüne göre değişebilir. Hatta aynı canlının farklı dokularında bile su oranı değişebilir.
  • Canlının yaşı ve metabolik etkinliği su miktarı ile ilişkilidir. Embriyonik dönemden başlayıp, yaş ilerledikçe vücuttaki su oranı azalır.

  • Su; iki hidrojen (H) ve bir oksijen (O) atomundan oluşmuştur.
  • Nötr bir moleküldür.
  • Suyun (+) yüklü hidrojen atomları ile (-) yüklü oksijen atomları arasında bir çekim kuvveti vardır.





Asitler

Bazlar

Tuzlar



Mineraller

Organik Bileşikler

* Organik bileşikler karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) elementlerinden oluşurlar.

* Bazı organik bileşiklerin yapısında azot (N), fosfor (P) ve kükürt (S) elementleri de bulunur.

Not: 



  • Birçok organik molekülün iskeleti, karbon zincirinden oluşur. Ancak karbon içeren her bileşik organik değildir. Örneğin, karbondioksit bir inorganik moleküldür.
  • Bazı organik moleküllerde de oksijen atomu bulunmaz. Bu moleküller karbon ve hidrojen atomlarını içeren hidrokarbonlardır.

* Organik moleküllerin bazıları hücrede enerji kaynağı, bazıları yapı malzemesi, bazıları da metabolizmada düzenleyici olarak görev yaparlar.

* Enerji veren organik moleküller:

  • Karbonhidratlar
  • Yağlar
  • Proteinler

* Yapı malzemesi olarak kullanılan organik moleküller:

  • Karbonhidratlar
  • Yağlar
  • Proteinler

* Düzenleyici olarak kullanılan organik moleküller:

  • Proteinler
  • Hormonlar
  • Enzimler
  • Vitaminler

* Hücre yönetiminden sorumlu organik moleküller:

  • Nükleik asitler



Karbonhidratlar



Karbonhidratlar Soruları ve Çözümleri

Yağlar (Lipitler)

Yağlar Soruları ve Çözümleri

Proteinler

Proteinler Soruları ve Çözümleri

Enzimler

Enzimler Soruları ve Çözümleri

Vitaminler

Vitaminler Soruları ve Çözümleri

Nükleik Asitler

Nükleik Asitler Soru Çözümleri

ATP (Adenozin Trifosfat)

 

ATP (Adenozin Trifosfat) Soruları ve Çözümleri

Dengeli Beslenme

Vücudumuzun günlük ihtiyacı olan karbonhidrat, yağ ve proteinden gerekli miktarlarda almak gerekir. Vitamin, mineral, selülozlu yiyecekler ve su dengeli beslenmek için gereklidir. Dengeli ve düzenli beslenilmediğinde vücudumuz düzgün çalışamaz. Çağımızda düzensiz beslenme sonucu oluşan bazı hastalıklar şunlardır:

Obezite – Alınan enerjinin, harcanamaması durumunda vücuttaki yağ oranının artmasıdır.
Diyabet – Kan şekerinin sürekli yüksek olmasıdır. Karbonhidrat, protein ve yağ metabolizması ile ilgilidir.
İnsülin Direnci – Kan şekerini düşüren insülin hormonunun vücutta tam olarak kullanılmamasıdır.
HDL Kolesterol – Yüksek lipoprotein’dir. Halk arasında “iyi kolesterol” olarak bilinir. Vücudumuz için yararlıdır.
LDL Kolesterol – “Kötü kolesterol” demektir. Lipoprotein miktarı düşüktür.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi