Türkiye’nin Madenleri ve Çıkarıldıkları Yerler Coğrafya Ayt


Kategoriler: Coğrafya

ÜLKEMİZİN MADEN ÇEŞİTLİLİĞİ

Ülkemiz Dünyada üretilen 50 çeşit madenin 29’unun bulunduğu maden zengini bir ülkedir.

Çeşitliliğin Nedenleri:



Ülkemizin dağ oluşumu hareketlerinden fazla etkilenmesi

Dağ oluşumu hareketleri sonucunda başkalaşım ve volkanizma hareketlerine yaygın olarak uğraması

Farklı jeolojik devirlere ait arazilerin bulunması

Bir Madenin İşletmeye Açılabilmesi İçin;



  • Yatak büyüklüğü (rezervi) yeterli olmalı
  • Kullanım alanı yaygın olmalı
  • Maden yatağı uzun yıllar çıkartılmaya uygun olmalı
  • Maden içindeki tenör oranı yüksek olmalı
  • Ulaşım yollarına yakın olmalı
  • İşletilmesi kolay olmalı
  • Kâr hacmi yüksek olmalı
  • Sanayisinin kurulmuş olması gerekmektedir.

TÜRKİYE’DEKİ MADENLER VE DAĞILIŞI

DEMİR

  • Ülkemizde en fazla Doğu Anadolu’da çıkarılır.
  • Demir-çelik sanayisinin hammaddesidir.
  • Demiryolu, inşaat ve makine yapımında kullanılır.
  • Ülkemizin demir ihtiyacını karşılayamadığından ithal edilir.

Çıkarıldığı Yerler

  • Divriği ve Kangal (Sivas)
  • Havran, Eymir ve Hekimhan (Malatya), Hasan Çelebi
  • Kayseri
  • Çamdağ (Sakarya)
  • Torbalı (İzmir)
  • Hatay (Payas)
  • Niğde
  • Saimbeyli ve Feke (Adata)

İşletildiği Yerler

  • Karabük
  • Ereğli
  • Kırıkkale
  • Sivas
  • İskenderun
  • İzmir

BAKIR

İşletmesi kolay bir madendir.

İletkenliği yüksek olduğu için elektrik elektronik sanayide kullanılır.



Çıkarıldığı Yerler

  • Murgul (Artvin)
  • Küre (Kastamonu)
  • Maden (Elazığ)
  • Ergani (Diyarbakır)
  • Madenköy (Siirt)
  • Pötürge (Malatya)
  • Çayeli (Rize)

İşletildiği Yerler

  • Maden (Elazığ)
  • Samsun
  • Murgul (Artvin)
  • Ergani (Diyarbakır)

Samsun’da bakır çıkarılmaz ancak Samsun Limanı’nın hinterlantı geniş olduğu için bakır işleme tesisi kurulmuştur.

KROM

  • Sertlik derecesi yüksek ve paslanmaya karşı dayanıklıdır.
  • Paslanmaz çelik yapımında kullanılır.
  • Uçak, otomotiv, gemi, makine sanayinde kullanılır.
  • Stratejik madenler arasında yer alır.
  • Dünya’da 4. sırada yer alır.
  • Kromun yarısı ihraç edilir.
  • Bordan sonra ülkemizde 2. önemli ekonomik değere sahiptir.
  • İlk sırayı Doğu Anadolu Bölgesi alır.

Çıkarıldığı Yerler

  • Köyceğiz, Dalaman ve Fethiye (Muğla)
  • Orhaneli (Bursa)
  • Mihalıçcık (Eskişehir)
  • Guleman, Palu (Elazığ)
  • Kayseri
  • Pozantı (Adana)
  • Kopdağı (Erzincan)

İşletildiği Yerler

Antalya ve Elazığ (Ferro—krom tesisleri)

BOR

  • Türkiye Dünya bor rezervlerinin % 70’ine sahiptir.
  • Kullanım alanı oldukça yaygındır. (200’ün üzerinde) jet ve roket yakıtı, askeri araçlar, izolasyon maddeleri, temizlik maddeleri, cam ve seramik endüstrisi, fotoğrafçılık, ilaç, boya ve gübre sanayi gibi.
  • Marmara bölgesi üretimde 1. sıradadır.
  • Stratejik öneme sahiptir.

Çıkarıldığı Yerler



  • Seyitgazi ve Kırka (Eskişehir)
  • Bigadiç ve Susurluk (Balıkesir)
  • Emet (Kütahya)
  • M.Kemal Paşa (Bursa)

İşletildiği Yerler

  • Bandırma (Balıkesir)
  • Kırka (Eskişehir)

Dünya’da bor rezervinin en fazla olduğu ülke Türkiye’dir, ancak bordan fazla yararlanamamaktadır. Nedeni; Ar-ge çalışmalarının az olması ve gerekli teknolojik imkanların olmamasıdır.

ALÜMİNYUM (BOKSİT)

  • Kullanım alanı geniştir.
  • Motorlu araç ve uçak yapımında kimya sanayisi ve ev eşyalarında kullanılır.
  • Üretiminde Akdeniz Bölgesi birinci sıradadır.
  • Hafif, kolay işlenebilir ve paslanmaz bir maddedir.
  • Alüminyum tesislerinde işletilir.
  • Elektrik ihtiyacı Oymapınar Barajından sağlanır.

Çıkarıldığı Yerler

  • Akseki (Antalya)
  • Seydişehir(Konya)
  • Saimbeyli (Adana)
  • Milas (Muğla)

İşletildiği Yerler

Seydişehir (Konya)





 

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi