Fiziksel Anlamda İş 7. Sınıf Fen Bilimlerif
🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla
Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!
Fiziksel anlamda iş, bir cisme net bir kuvvet uygulanması ve cismin bu kuvvetin doğrultusunda yer değiştirmesi durumunda gerçekleşir. Günlük hayatta zihinsel ya da fiziksel olarak yorulduğumuz pek çok eylem (örneğin ders çalışmak veya sabit duran ağır bir nesneyi tutmak), cisimde kuvvet doğrultusunda bir hareket oluşturmadığı sürece fizikte iş sayılmaz.
Fiziksel İşin İki Temel Şartı
-
Cisme mutlaka net bir kuvvet ($F$) uygulanmalıdır.
-
Cisim, uygulanan kuvvetle aynı doğrultuda yol almalıdır ($\Delta x$). Kuvvet ile hareket doğrultusu birbirine dik ise fiziksel anlamda iş yapılmaz.
İşin Formülü ve Birimi
Yapılan iş, uygulanan net kuvvet ile kuvvet doğrultusunda alınan yolun çarpımına eşittir:
-
$F$ (Kuvvet): Birimi Newton (N)
-
$\Delta x$ (Alınan Yol / Yer Değiştirme): Birimi Metre (m)
-
$W$ (İş): Birimi Joule (J)
$1\text{ Joule} = 1\text{ Newton} \times 1\text{ Metre}$
Yapılan iş; uygulanan kuvvetin büyüklüğü ve alınan yol miktarı ile doğru orantılıdır.
Fiziksel Anlamda İş Yapılan ve Yapılmayan Örnekler
| Durum | Fiziksel İş Yapılır mı? | Nedeni |
| Yerdeki bir kutuyu masanın üzerine kaldırmak | Evet | Uygulanan kuvvet yukarı yönlüdür ve kutu yukarı doğru yer değiştirmiştir. |
| Markette alışveriş arabasını iterek ilerletmek | Evet | İtme kuvveti yataydır ve araba kuvvetle aynı doğrultuda hareket eder. |
| Bir duvarı var gücüyle itmek fakat kıpırdatamamak | Hayır | Kuvvet uygulanmasına rağmen yer değiştirme sıfırdır ($\Delta x = 0$). |
| Sırt çantasıyla düz bir yolda sabit yükseklikte yürümek | Hayır | Çantayı tutmak için uygulanan kuvvet yukarı yönlüdür; hareket ise yataydır (Kuvvet ile hareket doğrultusu birbirine diktir). |
| Merdivenlerden sırtındaki çanta ile yukarı çıkmak | Evet | Çantaya uygulanan yukarı yönlü kuvvet doğrultusunda dikeyde yer değiştirme gerçekleşmiştir. |
| Halteri kaldırıp başının üstünde sabit tutmak | Hayır | Kuvvet uygulanır ancak halter hareket etmediği için yer değiştirme yoktur. |