🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla

1. Bilim ve Teknoloji Kavramları

• Bilim: Evreni, doğayı ve olayları deney, gözlem ve araştırma yöntemleriyle inceleyerek düzenli bilgiler ortaya koyan sistemdir.

• Teknoloji: Bilimsel bilgilerden yararlanarak insanların ihtiyaçlarını daha hızlı, kolay ve etkili karşılamak amacıyla araç, gereç, makine ve yöntemler geliştirme sürecidir. Bilim yeni bilgi üretirken teknoloji bu bilgiyi somut araçlara dönüştürerek günlük hayata uygular.

• Türk-İslam Bilim İnsanlarının Temel Katkıları: Günümüz bilim ve teknolojisi köklü bir tarihsel birikime dayanır. Örneğin; İbn-i Sina tıp alanında mikrop kavramının temellerini atmış ve kanın besinleri taşıdığını açıklamıştır. Cezerî, suyla çalışan makineler ve otomatik saatler tasarlayarak sibernetik ve robotik biliminin öncüsü olmuştur. Harezmi cebirde, Ali Kuşçu ve Biruni ise astronomi ve coğrafyada modern bilime zemin hazırlamıştır.

2. Geleceği Şekillendiren Öncü Teknolojiler

• Yapay Zekâ (YZ): Bilgisayarların insan zekâsına benzer şekilde veri analiz etmesi, problem çözmesi ve öğrenmesi yeteneğidir. Sesli asistanlardan dil çevirilerine, sürücüsüz araçlardan siber güvenliğe kadar pek çok alanda kullanılmaktadır. Ülkemizde bu alandaki araştırmalar TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü çatısı altında yürütülmektedir.

• Nanoteknoloji ve Nanobotlar: Nanometre boyutundaki mikroskobik robotlardır. Gelecekte vücut içinde doğrudan hasarlı dokuya veya tümöre ilaç taşıyarak cerrahi müdahaleye gerek kalmadan hastalıkları tedavi etmesi hedeflenmektedir.

• Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Akıllı Kentler: Cihazların internet aracılığıyla birbiriyle veri paylaşmasıdır. Akıllı sokak lambalarının havanın kararmasıyla yanması, akıllı kavşakların trafik yoğunluğuna göre süre ayarlaması hem enerji hem de zaman tasarrufu sağlar.

• Gelişmiş Havacılık ve Savunma (ANKA-3 Örneği): Türkiye’nin geliştirdiği insansız savaş uçağı ANKA-3, kuyruksuz gövde tasarımı sayesinde radarlara yakalanmayı zorlaştırır (hayalet uçak özelliği) ve sürtünmeyi azaltarak yüksek yakıt verimliliği sunar.

3. Gelecekte Yaşam Alanlarına Yansımalar

• Sağlık: Beyin-bilgisayar arayüzleri sayesinde felçli hastaların beyin sinyalleri metne ve sese dönüştürülerek konuşmaları sağlanabilmektedir. Alzheimer gibi hastalıkların erken safhada beyin tahribatını yavaşlatan yeni biyoteknolojik ilaçlar geliştirilmektedir.

• Ulaşım: Otonom (sürücüsüz) elektrikli otobüsler ve trenler çevre kirliliğini azaltacak, trafik kazalarını asgari seviyeye indirecektir.

• Eğitim: Yapay zekâ tabanlı öğrenme platformları her öğrencinin öğrenme hızına ve ihtiyacına göre özel ders içerikleri hazırlayarak eğitimi bireyselleştirecektir.

• İletişim: Mesafeler önemsizleşirken anlık çeviriler ve gelişmiş arayüzlerle dünya çapında kültürel etkileşim daha da hızlanacaktır.

ÇÖZÜMLÜ 5 TEST SORUSU

Soru 1

Felç nedeniyle konuşma yetisini kaybeden bir bireyin, beyin sinyallerini yapay zekâ algoritmalarıyla sese ve metne dönüştüren cihazlar sayesinde yeniden iletişim kurabilmesi sağlanmıştır.

Bu gelişme doğrudan hangi iki alanın ortak çalışmasıyla açıklanabilir?

A) Tarım – Arkeoloji

B) Sağlık – Bilişim Teknolojileri

C) Ulaşım – Hukuk

D) Madencilik – Coğrafya

• Çözüm: Beyin sinyallerinin yapay zekâ ve bilgisayar arayüzü ile çözümlenmesi bilişim teknolojisi, hastanın tedavisinde kullanılması ise sağlık alanına girer.

• Doğru Cevap: B

Soru 2

Türkiye tarafından geliştirilen Muharip İnsansız Uçak Sistemi ANKA-3‘ün gövde tasarımında kuyruk bölümüne yer verilmemiştir.

ANKA-3’ün bu şekilde “kuyruksuz” tasarlanmasının temel teknik kazanımları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Radarlar tarafından tespit edilmesinin zorlaşması

B) Uçağın daha hafif üretilebilmesi

C) Hava sürtünmesinin azalarak yakıt verimliliğinin artması

D) Uçağın yalnızca insanlı uçuşlara uygun hâle getirilmesi

• Çözüm: ANKA-3 insansız bir hava aracıdır. Kuyruksuz tasarım radar görünürlüğünü azaltmak, hafiflik sağlamak ve sürtünmeyi düşürmek amacıyla yapılmıştır; uçağı insanlı yapmakla bir ilgisi yoktur.

• Doğru Cevap: D

Soru 3

Bir şehirde sokak lambalarının hava karardığında otomatik yanması, trafik ışıklarının araç yoğunluğuna göre süresini belirlemesi ve ev aletlerinin internet üzerinden haberleşmesi hangi sistemle ifade edilir?

A) Tımar Sistemi

B) Nesnelerin İnterneti (Akıllı Kentler)

C) Konvansiyonel Tarım

D) Geleneksel Lojistik

• Çözüm: Cihazların internet ağı ile birbirine bağlanıp veri aktarmasına “nesnelerin interneti”, bu teknolojinin şehir altyapısında kullanılmasına ise “akıllı kent sistemleri” denir.

• Doğru Cevap: B

Soru 4

Mikroskobik boyutlarda üretilen, damar ve dokular içinde hareket ederek doğrudan hedef tümörlü hücreye ya da iltihaplı yaraya ilaç taşıması hedeflenen teknolojik araçlara ne ad verilir?

A) Nanobot

B) Transistör

C) Kronovizör

D) Dinamometre

• Çözüm: Nanometre ölçeğinde üretilip insan vücudundaki dar veya riskli bölgelere hassas tedavi ulaştırmak için tasarlanan robotlara nanobot denir.

• Doğru Cevap: A

Soru 5

Tarihte su gücüyle çalışan mekanik saatler ve otomatik düzenekler tasarlayarak modern robotik ve sibernetik biliminin kurucularından kabul edilen Türk-İslam bilim insanı kimdir?

A) İbn-i Sina

B) Harezmi

C) Cezerî

D) Ali Kuşçu

• Çözüm: Suyla çalışan mekanizmalar, fıskiyeler ve otomatik sistemler tasarlayarak robotik biliminin öncüsü olan bilgin Cezerî‘dir.

• Doğru Cevap: C