Sorunun Çözümü
Verilen metni ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Metin Analizi: Metin, Fransız İhtilali'nin getirdiği milliyetçilik akımının Osmanlı Devleti'ni sarstığını, azınlık isyanlarının arttığını ve bu ortamda 1839'da Tanzimat Fermanı'nın ilan edildiğini belirtiyor. Fermanın amacının azınlıkların haklarını yasal güvence altına almak olduğu ifade ediliyor.
- Seçenek I: Devleti dağılmaktan kurtarmak
- Metinde "Fransız İhtilali'nin getirdiği milliyetçilik akımı çok uluslu yapıya sahip olan Osmanlı Devleti'ni sarsmıştı. Azınlık isyanları artmıştı." denilmektedir. Bu durum, devletin dağılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösterir. Tanzimat Fermanı gibi reformlar, bu dağılmayı önlemek amacıyla yapılmıştır. Dolayısıyla, bu bir amaçtır.
- Seçenek II: Millî egemenliği sağlamak
- Millî egemenlik, yönetme yetkisinin millete ait olması prensibidir. Tanzimat Fermanı, padişahın yetkilerini kısıtlasa da, doğrudan millî egemenliği sağlamayı değil, merkezi otoriteyi güçlendirmeyi ve devleti modernleştirerek ayakta tutmayı hedeflemiştir. Halkın yönetime katılımını artırmak gibi bir amacı yoktur. Bu nedenle, bu bir amaç değildir.
- Seçenek III: Azınlıkların devlete olan bağlılıklarını artırmak
- Metinde "Bu fermanla Osmanlı devlet adamları azınlıkların zaten var olan haklarını yasal güvence altına almışlardır." ifadesi yer almaktadır. Azınlıkların haklarını güvence altına alarak isyanları durdurmak ve onların devlete olan güvenini ve bağlılığını artırmak, devletin bütünlüğünü koruma çabasının bir parçasıdır. Dolayısıyla, bu bir amaçtır.
Bu analizlere göre, Tanzimat Fermanı ile amaçlananlar I ve III numaralı maddelerdir.
Cevap C seçeneğidir.