🎓 3. Sınıf Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi Test 1 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 3. sınıf öğrencilerinin doğal sayılarla çıkarma işlemi konusundaki bilgilerini pekiştirmeleri ve sınava hazırlanmaları için özel olarak hazırlandı. Testte yer alan sorular, iki ve üç basamaklı sayılarla çıkarma, onluk bozarak çıkarma, çıkarma işleminin terimleri (eksilen, çıkan, fark), basamak değeri, sayı oluşturma, sayıları karşılaştırma ve sıralama, ayrıca toplama ve çıkarmayı bir arada içeren çok adımlı problem çözme becerilerini kapsıyor. Hadi, çıkarma işlemini birlikte keşfedelim! 🚀

Çıkarma İşlemi Nedir? 🤔

• Çıkarma işlemi, bir bütünden belirli bir miktarı ayırmak veya iki sayı arasındaki farkı bulmak demektir.
• Örneğin, 10 elmanız vardı, 3 tanesini yediniz. Geriye kaç elma kaldığını bulmak için çıkarma işlemi yaparız: 10 - 3 = 7 elma. 🍎-🍎-🍎=🍎🍎🍎🍎🍎🍎🍎

Çıkarma İşleminin Terimleri 🏷️

• Çıkarma işleminde üç önemli terim vardır:
• Eksilen: Bütünden ayrılacak olan, yani ilk baştaki büyük sayıdır.
• Çıkan: Bütünden ayrılan, yani eksilenden çıkarılan sayıdır.
• Fark (Kalan): Çıkarma işlemi sonucunda elde ettiğimiz sayıdır. İki sayı arasındaki uzaklığı gösterir.
• Örnek: 536 - 397 = 139 işleminde;
• 536 → Eksilen
• 397 → Çıkan
• 139 → Fark (Kalan)

Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır? 🔢

• Çıkarma işlemi yaparken sayıları alt alta yazıp basamakları hizalamak çok önemlidir. Birlikler birliğin, onluklar onluğun, yüzlükler yüzlüğün altına gelmeli.
• İşleme her zaman en sağdaki basamaktan, yani birler basamağından başlarız.
• Onluk Bozarak Çıkarma: Eğer bir basamakta üstteki sayı alttaki sayıdan küçükse, solundaki basamaktan "onluk" veya "yüzlük" bozarız.
• Örnek: 345 - 126 işlemini yapalım.
     345
  - 126
  -----
     219
  
  1. Birler basamağı: 5'ten 6 çıkmaz. Komşu onluktan (4 onluktan) bir onluk alırız. 5, 15 olur. 4 onluk ise 3 onluk kalır. 15 - 6 = 9.
  2. Onlar basamağı: 3 onluk kaldı. 3'ten 2 çıkar. 3 - 2 = 1.
  3. Yüzler basamağı: 3'ten 1 çıkar. 3 - 1 = 2.
  Sonuç: 219.

Basamak Değeri ve Sayı Oluşturma 🏗️

• Her rakamın sayıda bulunduğu yere göre bir değeri vardır. Buna basamak değeri denir. (Birlik, Onluk, Yüzlük)
• Verilen rakamlarla en büyük veya en küçük sayıyı oluştururken şunlara dikkat etmeliyiz:
• En Büyük Sayı: Rakamları büyükten küçüğe doğru sıralayarak yazarız. (Örnek: 8, 5, 3 rakamlarıyla en büyük 3 basamaklı sayı: 853)
• En Küçük Sayı: Rakamları küçükten büyüğe doğru sıralayarak yazarız. Ancak 0 rakamı varsa, en küçük basamağa (yüzler basamağına) 0'ı koyamayız çünkü o zaman sayı 3 basamaklı olmaz. 0'ı ikinci en küçük basamağa (onlar basamağına) koyarız. (Örnek: 0, 2, 7 rakamlarıyla en küçük 3 basamaklı sayı: 207)
• Rakamları Farklı: Eğer "rakamları farklı" deniyorsa, her basamakta farklı bir rakam kullanmalıyız.

Sayıları Karşılaştırma ve Sıralama ↔️

• Sayıları karşılaştırırken büyüktür (>) ve küçüktür (<) işaretlerini kullanırız.
• > (Büyüktür): Açık ağzı büyük sayıya bakar. (Örnek: 100 > 50)
• < (Küçüktür): Kapalı ağzı küçük sayıya bakar. (Örnek: 50 < 100)
• Bir sayının belirli bir aralıkta olması demek, o sayının verilen iki sayı arasında olması demektir.
• Örnek: 509 < ★ < 874 ifadesinde, ★ yerine gelebilecek en küçük sayı 510, en büyük sayı ise 873'tür.

Çok Adımlı Problemler ve Günlük Hayat Uygulamaları 🛍️

• Bazen bir problemi çözmek için birden fazla işlem yapmamız gerekebilir (hem toplama hem çıkarma gibi).
• Problemi dikkatlice oku, hangi bilgilerin verildiğini ve neyin istendiğini anla.
• Adım adım çözüme ulaş.
• Örnek: Ece'nin 235 TL'si var. 119 TL'lik ceket, 39 TL'lik gömlek ve 89 TL'lik etek almak istiyor.
• Önce tüm kıyafetlerin toplam fiyatını buluruz: 119 + 39 + 89 = 247 TL.
• Sonra Ece'nin parasıyla toplam fiyat arasındaki farkı buluruz: 247 - 235 = 12 TL.
• Demek ki Ece'nin 12 TL'ye daha ihtiyacı var.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler ve İpuçları! 💡

• Basamakları Doğru Hizala: Çıkarma işleminde en sık yapılan hata, basamakları alt alta doğru yazmamaktır.
• Onluk Bozmayı Unutma: Eğer üstteki rakam alttakinden küçükse, mutlaka soldaki basamaktan onluk/yüzlük bozmayı unutma ve bozduğun basamağın değerini azaltmayı unutma!
• İşlem Kontrolü: Yaptığın çıkarma işleminin sonucunu toplama işlemiyle kontrol edebilirsin. (Fark + Çıkan = Eksilen olmalı).
• Problem Çözerken Anahtar Kelimeler:
• "Fark", "ne kadar kaldı", "kaç eksik", "ne kadar az" gibi kelimeler genellikle çıkarma işlemi yapmanı gerektirir.
• "Toplam", "hepsi", "birlikte" gibi kelimeler ise genellikle toplama işlemi yapmanı gerektirir.
• Sayı Oluştururken 0'a Dikkat: En küçük sayıyı oluştururken 0'ı en başa yazamayız!
• Acele Etme: Özellikle onluk bozmalı işlemlerde acele etmek hatalara yol açabilir. Adım adım ve dikkatli ol!