🎓 4. Sınıf Kısa Yoldan ve Zihinden Çarpma İşlemi Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Sevgili öğrenciler, bu ders notu "Kısa Yoldan ve Zihinden Çarpma İşlemi" konusundaki bilgilerinizi pekiştirmek için hazırlandı. Özellikle 10, 100, 1000, 5, 25 ve 50 gibi sayılarla çarpma işlemlerini daha hızlı ve pratik yapmanın yollarını öğrenecek, ayrıca bu bilgileri günlük hayattaki problemleri çözerken nasıl kullanacağınızı göreceksiniz. Haydi başlayalım! 🚀

1. 10, 100 ve 1000 ile Kısa Yoldan Çarpma İşlemi ✨

Bir sayıyı 10, 100 veya 1000 ile çarpmak çok kolaydır! Sayının sağına, çarptığımız sayıdaki sıfır sayısı kadar sıfır ekleriz.

• 10 ile çarparken: Sayının sağına bir tane (1) sıfır ekleriz.

Örnek: 25 x 10 = 250 (25'in yanına bir sıfır geldi)

• 100 ile çarparken: Sayının sağına iki tane (2) sıfır ekleriz.

Örnek: 14 x 100 = 1400 (14'ün yanına iki sıfır geldi)

• 1000 ile çarparken: Sayının sağına üç tane (3) sıfır ekleriz.

Örnek: 7 x 1000 = 7000 (7'nin yanına üç sıfır geldi)

💡 İpucu: Eğer bir sayının 10, 100 veya 1000 ile çarpıldığını biliyor ve başlangıçtaki sayıyı bulmak istiyorsak, sondaki sıfırları silerek ters işlem yapabiliriz. Örneğin, 4500 sayısı 100 ile çarpılarak elde edildiyse, 4500'den iki sıfır sileriz ve başlangıçtaki sayı 45 olur.

2. 5 ile Kısa Yoldan Çarpma İşlemi 🖐️

Bir sayıyı 5 ile kısa yoldan çarpmak için iki farklı yöntem kullanabiliriz:

• Yöntem 1: Sayıyı önce 10 ile çarparız, sonra bulduğumuz sonucu 2'ye böleriz.

Örnek: 36 x 5 = ?

1. Adım: 36 x 10 = 360

2. Adım: 360 ÷ 2 = 180

Yani, 36 x 5 = 180.

• Yöntem 2: Sayıyı önce 2'ye böleriz, sonra bulduğumuz sonucu 10 ile çarparız. (Bu yöntem çift sayılar için daha pratiktir.)

Örnek: 54 x 5 = ?

1. Adım: 54 ÷ 2 = 27

2. Adım: 27 x 10 = 270

Yani, 54 x 5 = 270.

⚠️ Dikkat: Tek sayılarla çarparken ilk yöntemi kullanmak daha kolay olabilir, çünkü tek sayıyı 2'ye böldüğümüzde ondalık bir sayı elde ederiz. Örneğin, 17 x 5 için: (17 x 10) ÷ 2 = 170 ÷ 2 = 85.

3. 25 ile Kısa Yoldan Çarpma İşlemi 💰

Bir sayıyı 25 ile kısa yoldan çarpmak için şu adımları izleriz:

• Sayıyı önce 100 ile çarparız, sonra bulduğumuz sonucu 4'e böleriz.

Örnek: 12 x 25 = ?

1. Adım: 12 x 100 = 1200

2. Adım: 1200 ÷ 4 = 300

Yani, 12 x 25 = 300.

💡 İpucu: 25 sayısı, 100'ün dörtte biri olduğu için bu yöntemi kullanırız. "Bir sayıyı 4'e bölüp 100 ile çarpmak" da aynı sonucu verir ve bazen daha pratik olabilir.

Örnek: 24 x 25 = ?

1. Adım: 24 ÷ 4 = 6

2. Adım: 6 x 100 = 600

Yani, 24 x 25 = 600.

4. 50 ile Kısa Yoldan Çarpma İşlemi 💯

Bir sayıyı 50 ile kısa yoldan çarpmak için şu adımları izleriz:

• Sayıyı önce 100 ile çarparız, sonra bulduğumuz sonucu 2'ye böleriz.

Örnek: 18 x 50 = ?

1. Adım: 18 x 100 = 1800

2. Adım: 1800 ÷ 2 = 900

Yani, 18 x 50 = 900.

💡 İpucu: 50 sayısı, 100'ün yarısı olduğu için bu yöntemi kullanırız. "Bir sayıyı 2'ye bölüp 100 ile çarpmak" da aynı sonucu verir ve genellikle daha pratiktir.

Örnek: 98 x 50 = ?

1. Adım: 98 ÷ 2 = 49

2. Adım: 49 x 100 = 4900

Yani, 98 x 50 = 4900.

5. Çarpma İşleminin Sonucunun Basamak Sayısı 🔢

Bir çarpma işleminin sonucunun kaç basamaklı olacağını tahmin etmek, özellikle 10, 100 veya 1000 ile çarparken kolaydır.

• Çarptığınız sayının basamak sayısına, 10, 100 veya 1000'deki sıfır sayısını eklersiniz.

Örnek: 817 x 1000 = ?

817 sayısı 3 basamaklıdır.

1000 sayısında 3 tane sıfır vardır.

Sonuç: 3 (817'nin basamak sayısı) + 3 (1000'deki sıfır sayısı) = 6 basamaklı olacaktır.

Gerçekten de 817 x 1000 = 817.000 (6 basamaklı).

6. Çarpım Tablosu ve Problem Çözme 🧩

Matematik tabloları veya günlük hayattan problemler, kısa yoldan çarpma becerilerinizi kullanmanız için harika fırsatlardır.

• Çarpım Tablolarını Doldurma: Verilen bir tabloda eksik sayıları bulmak için çarpma ve bölme işlemlerini kullanırız. Örneğin, bir sayıyı 10 ile çarparak bir kutuyu doldururuz, diğer kutuyu bulmak için 100 ile çarparız.

Örnek: Bir tabloda 'X' sütununda 382 ve 'A' sütununda C var. 'A' sütunundaki 215'in karşısında 2150 yazıyor. Bu durumda 'A' sütunu 10 ile çarpımı gösteriyor demektir. Yani C = 382 x 10 = 3820.

• Günlük Hayat Problemleri: Mağazadan alışveriş yaparken, bir tarifin miktarını ayarlarken veya bir yolculuğun maliyetini hesaplarken kısa yoldan çarpma işlemleri size zaman kazandırır.

Örnek: Tanesi 25 TL olan gömleklerden 5 tane alırsan ne kadar ödersin? 5 x 25 = 125 TL. Kısa yoldan: (5 / 4) x 100 = 1.25 x 100 = 125. Veya (25 x 100) / 4 = 2500 / 4 = 625 (bu yanlış bir örnek, 25 ile çarpmayı 5 ile çarpmayla karıştırdım). Doğrusu: 5 x 25 = 125. Eğer 25 ile çarpmayı kısa yoldan yaparsak: (5 x 100) / 4 = 500 / 4 = 125. Gördüğünüz gibi, doğru yöntemi seçmek önemli!

💡 İpucu: Çok adımlı problemlerde, her adımı dikkatlice okuyun ve hangi işlemi yapmanız gerektiğini belirleyin. Önce çarpma, sonra toplama veya çıkarma gibi adımları sırasıyla uygulayın.

Bu ders notları, kısa yoldan ve zihinden çarpma işlemlerini daha iyi anlamanıza ve pratik yapmanıza yardımcı olacaktır. Bol bol alıştırma yapmayı unutmayın! Başarılar dilerim! 🎉