💡 9. Sınıf Matematik: Üçgende Açı Ve Kenarla İlgili Özellikler Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Üçgende Açı Ve Kenarla İlgili Özellikler Çözümlü Örnekler
- 👉 Adım 1: Verilen açıları ve bilinmeyeni not edelim.
- A açısı \( = 70^\circ \)
- B açısı \( = 50^\circ \)
- C açısı \( = x \)
- 👉 Adım 2: Üçgenin iç açıları toplamı kuralını uygulayalım. \[ A + B + C = 180^\circ \] \[ 70^\circ + 50^\circ + x = 180^\circ \]
- 👉 Adım 3: Denklemi çözerek x değerini bulalım. \[ 120^\circ + x = 180^\circ \] \[ x = 180^\circ - 120^\circ \] \[ x = 60^\circ \]
- 👉 Adım 1: D açısının iç açısını bulalım.
- 👉 Adım 2: Şimdi üçgenin iç açıları toplamını kullanarak F açısını bulalım. \[ D_{iç} + E + F = 180^\circ \] \[ 70^\circ + 60^\circ + F = 180^\circ \] \[ 130^\circ + F = 180^\circ \] \[ F = 180^\circ - 130^\circ \] \[ F = 50^\circ \]
Dış açı \( + \) İç açı \( = 180^\circ \)
\[ 110^\circ + D_{iç} = 180^\circ \] \[ D_{iç} = 180^\circ - 110^\circ \] \[ D_{iç} = 70^\circ \]- 👉 Adım 1: Üçgenin açılarını küçükten büyüğe doğru sıralayalım.
- 👉 Adım 2: Her açının karşısındaki kenarı belirleyelim.
- L açısının karşısındaki kenar: l
- M açısının karşısındaki kenar: m
- K açısının karşısındaki kenar: k
- 👉 Adım 3: Açı-kenar bağıntısı kuralını uygulayarak kenarları sıralayalım.
Verilen açılar: L \( = 40^\circ \), M \( = 60^\circ \), K \( = 80^\circ \).
Sıralama: \( L < M < K \)
Küçük açının karşısında küçük kenar olacağından:
\[ l < m < k \]- 👉 Adım 1: Üçgen eşitsizliği kuralını PS kenarı için uygulayalım.
- 👉 Adım 2: Verilen kenar uzunluklarını eşitsizliğe yerleştirelim.
- 👉 Adım 3: x'in alabileceği tam sayı değerlerini belirleyelim.
PS kenarının uzunluğu (x) için:
\[ |PR - RS| < x < PR + RS \]PR = 7 cm, RS = 10 cm
\[ |7 - 10| < x < 7 + 10 \] \[ |-3| < x < 17 \] \[ 3 < x < 17 \]x, 3'ten büyük ve 17'den küçük tüm tam sayı değerlerini alabilir.
Bu değerler: 4, 5, 6, ..., 16'dır.
- 👉 Adım 1: İkizkenar üçgenin özelliğini belirleyelim.
- 👉 Adım 2: Z açısının ölçüsünü bulalım.
- 👉 Adım 3: Üçgenin iç açıları toplamı kuralını kullanarak X açısını bulalım. \[ m(\angle X) + m(\angle Y) + m(\angle Z) = 180^\circ \] \[ m(\angle X) + 70^\circ + 70^\circ = 180^\circ \] \[ m(\angle X) + 140^\circ = 180^\circ \] \[ m(\angle X) = 180^\circ - 140^\circ \] \[ m(\angle X) = 40^\circ \]
Verilen: \( |XY| = |XZ| \). Bu durumda, XY kenarının karşısındaki Z açısı ile XZ kenarının karşısındaki Y açısı birbirine eşittir.
\[ m(\angle Z) = m(\angle Y) \]Y açısı \( 70^\circ \) verildiğine göre:
\[ m(\angle Z) = 70^\circ \]- 👉 Adım 1: Üçgen eşitsizliğini uygulayalım.
- 👉 Adım 2: Geniş açının 15 cm'lik kenarın karşısında olması koşulunu değerlendirelim.
- 👉 Adım 3: Her iki koşulu sağlayan x değerlerini bulalım.
- 👉 Adım 4: x'in alabileceği tam sayı değerlerini belirleyelim.
Kenarlar 8, 15 ve x cm olduğuna göre:
\[ |15 - 8| < x < 15 + 8 \] \[ 7 < x < 23 \]Bir üçgende geniş açı, o üçgenin en büyük açısıdır. Eğer geniş açı 15 cm'lik kenarın karşısında ise, bu durumda 15 cm üçgenin en uzun kenarı olmak zorundadır.
Yani, x'in 15'ten küçük olması gerekir:
\[ x < 15 \]Ayrıca, 8 cm'nin de 15 cm'den küçük olması zaten sağlanmıştır.
Koşul 1: \( 7 < x < 23 \)
Koşul 2: \( x < 15 \)
Bu iki eşitsizliği birleştirdiğimizde:
\[ 7 < x < 15 \]x, 7'den büyük ve 15'ten küçük tam sayılar olmalıdır.
Bu değerler: 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14'tür.
- 👉 Adım 1: Şehirler arasındaki mesafeleri bir üçgenin kenarları olarak düşünelim.
- A-B arası \( = 120 \) km
- B-C arası \( = 80 \) km
- A-C arası \( = x \) km (bilinmeyen)
- 👉 Adım 2: Üçgen eşitsizliği kuralını A-C yolu (x) için uygulayalım.
- 👉 Adım 3: x'in alabileceği en küçük ve en büyük tam sayı değerlerini belirleyelim.
Herhangi bir kenarın uzunluğu, diğer iki kenarın farkının mutlak değerinden büyük, toplamından küçüktür.
\[ |120 - 80| < x < 120 + 80 \] \[ |40| < x < 200 \] \[ 40 < x < 200 \]x, 40'tan büyük olmalı, bu yüzden alabileceği en küçük tam sayı değeri 41'dir.
x, 200'den küçük olmalı, bu yüzden alabileceği en büyük tam sayı değeri 199'dur.
Buna göre, \( |AD| \), \( |BD| \) ve \( |CD| \) kenar uzunluklarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız. 🤯
- 👉 Adım 1: Büyük ABC üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle B) = m(\angle ABD) + m(\angle DBC) = 30^\circ + 20^\circ = 50^\circ \)
- \( m(\angle C) = m(\angle ACD) + m(\angle DCB) = 40^\circ + 10^\circ = 50^\circ \)
- \( m(\angle A) = 180^\circ - (50^\circ + 50^\circ) = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ \)
- 👉 Adım 2: BCD üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle DBC) = 20^\circ \)
- \( m(\angle DCB) = 10^\circ \)
- \( m(\angle BDC) = 180^\circ - (20^\circ + 10^\circ) = 180^\circ - 30^\circ = 150^\circ \)
- 👉 Adım 3: ABD üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle ABD) = 30^\circ \)
- \( m(\angle ADB) = 180^\circ - m(\angle BDC) = 180^\circ - 150^\circ = 30^\circ \) (çünkü \( \angle ADB \) ve \( \angle BDC \) bütünler açılardır)
- \( m(\angle BAD) = 180^\circ - (30^\circ + 30^\circ) = 180^\circ - 60^\circ = 120^\circ \)
- 👉 Adım 4: ACD üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle ACD) = 40^\circ \)
- \( m(\angle CAD) = m(\angle BAC) - m(\angle BAD) = 80^\circ - 120^\circ \) (Bu bir hata, açılar böyle hesaplanamaz.)
- \( m(\angle ABD) = 30^\circ \)
- \( m(\angle ADB) = 30^\circ \) (Düzeltme: \( \angle BDC = 150^\circ \) ise \( \angle ADB = 180^\circ - 150^\circ = 30^\circ \))
- \( m(\angle BAD) = 180^\circ - (30^\circ + 30^\circ) = 120^\circ \)
- 👉 Adım 5: ACD üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle ACD) = 40^\circ \)
- \( m(\angle CAD) = m(\angle BAC) - m(\angle BAD) = 80^\circ - 120^\circ \) olamaz.
Görüyoruz ki ABC üçgeni ikizkenardır (\( m(\angle B) = m(\angle C) = 50^\circ \)), dolayısıyla \( |AC| = |AB| \).
BCD üçgeninde açı-kenar sıralaması:
Açılar: \( 10^\circ < 20^\circ < 150^\circ \)
Kenarlar: \( |BD| < |CD| < |BC| \) (çünkü \( 10^\circ \) karşısında BD, \( 20^\circ \) karşısında CD, \( 150^\circ \) karşısında BC var)
Şimdilik elimizde \( |BD| < |CD| \) var. 📌
ABD üçgeninde \( m(\angle ABD) = m(\angle ADB) = 30^\circ \) olduğundan, bu bir ikizkenar üçgendir.
Dolayısıyla, \( |AD| = |AB| \) (30 derecelik açıların karşısındaki kenarlar). 💡
Tekrar hesaplayalım: \( m(\angle BAC) = 80^\circ \). \( m(\angle BAD) = 120^\circ \) olamaz, çünkü bu açı ABC üçgeninin iç açısının bir parçasıdır. Bu durumda A açısı parçalanmıştır.
Düzeltme: Açıları doğru yerleştirelim.
\( m(\angle A) = 80^\circ \)
ABD üçgeninde \( m(\angle ABD) = 30^\circ \). \( m(\angle ADB) = 150^\circ \) idi. Bu durumda \( m(\angle BAD) = 180 - (30+150) = 0 \) olur ki bu yanlış. D noktası BC üzerinde değildir. BDC açısı 150 derece ise, ADB açısı 30 derecedir (doğru).
Yeniden ABD üçgeni:
Bu durumda ABD üçgeni ikizkenar ve \( |AD| = |AB| \). (30 derecelik açıların karşısındaki kenarlar)
Sanırım soruda bir yanlış anlaşılma veya D noktasının konumu ile ilgili bir çelişki var. \( m(\angle BAD) \)nin \( 120^\circ \) olması, \( m(\angle BAC) \)nin \( 80^\circ \) olmasından daha büyük olamaz. Bu durumda D noktası ABC üçgeninin dışında olmalı, ancak "içinde bir D noktası" deniyor.
Tekrar kontrol edelim: \( m(\angle A) = 80^\circ \). \( m(\angle BAD) \) açısı \( m(\angle BAC) \) açısının bir parçası olmalı. Eğer \( m(\angle BAD) = 120^\circ \) ise, bu imkansızdır.
Bu tür bir soruda, genellikle verilen açılardan çelişki çıkmayacak şekilde düzenleme yapılır. Eğer D noktası üçgenin içindeyse, \( m(\angle BAD) + m(\angle CAD) = m(\angle BAC) \) olmalıdır.
Soruyu yeniden yorumlayalım, belki \( m(\angle ADB) \) açısı \( 150^\circ \) değil, \( m(\angle ADC) \) açısı \( 150^\circ \)dir. Veya başka bir açı.
Verilen açılar: \( m(\angle ABD) = 30^\circ \), \( m(\angle DBC) = 20^\circ \), \( m(\angle ACD) = 40^\circ \), \( m(\angle DCB) = 10^\circ \).
ABC üçgeninde:
\( m(\angle B) = 30^\circ + 20^\circ = 50^\circ \)
\( m(\angle C) = 40^\circ + 10^\circ = 50^\circ \)
\( m(\angle A) = 180^\circ - (50^\circ + 50^\circ) = 80^\circ \)
BCD üçgeninde:
\( m(\angle DBC) = 20^\circ \)
\( m(\angle DCB) = 10^\circ \)
\( m(\angle BDC) = 180^\circ - (20^\circ + 10^\circ) = 150^\circ \)
Bu üçgende \( |BD| \) karşısında \( 10^\circ \), \( |CD| \) karşısında \( 20^\circ \) var. Yani \( |BD| < |CD| \).
ABD üçgeninde:
\( m(\angle ABD) = 30^\circ \)
\( m(\angle ADB) = 180^\circ - m(\angle BDC) = 180^\circ - 150^\circ = 30^\circ \)
Bu durumda \( m(\angle BAD) = 180^\circ - (30^\circ + 30^\circ) = 120^\circ \).
Bu sonuç, \( m(\angle BAC) = 80^\circ \) ile çelişiyor. \( m(\angle BAD) \), \( m(\angle BAC) \)nin bir parçasıdır ve ondan büyük olamaz.
Bu durumda sorunun verilen açıları 9. sınıf seviyesinde bir çelişki barındırıyor. Şekil çizemediğimiz için bu çelişkiyi görsel olarak tespit etmek zorlaştı. Böyle bir durumda, bu sorunun verilenleri hatalıdır veya D noktası üçgenin içinde değildir. Ancak "D noktası, BC kenarı üzerinde değildir" deniyor. "içinde bir D noktası" ibaresiyle çelişki oluşuyor.
Müfredat uyumluluğu için bu soruyu basitleştirip, çelişki içermeyecek yeni bir soru ile değiştirmeliyim.
Yeni Zor Soru: İki iç içe geçmiş üçgen için açı-kenar bağıntısı.
\( m(\angle BAD) = 30^\circ \), \( m(\angle DAC) = 20^\circ \), \( m(\angle ABD) = 60^\circ \), \( m(\angle BCD) = 30^\circ \).
Buna göre, \( |AD| \), \( |BD| \) ve \( |CD| \) kenar uzunluklarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız. 🤯
- 👉 Adım 1: Büyük ABC üçgeninin ve içindeki diğer üçgenlerin açılarını bulalım.
- \( m(\angle BAC) = m(\angle BAD) + m(\angle DAC) = 30^\circ + 20^\circ = 50^\circ \)
- ABD üçgeninde:
- \( m(\angle BAD) = 30^\circ \)
- \( m(\angle ABD) = 60^\circ \)
- \( m(\angle ADB) = 180^\circ - (30^\circ + 60^\circ) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \)
- ADC üçgeninde:
- \( m(\angle DAC) = 20^\circ \)
- \( m(\angle ADC) = 180^\circ - m(\angle ADB) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \) (ADB ve ADC bütünler açılar olduğundan)
- \( m(\angle ACD) = 180^\circ - (20^\circ + 90^\circ) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ \)
- BCD üçgeninde:
- \( m(\angle BCD) = 30^\circ \) (verilmiş)
- \( m(\angle CDB) = 180^\circ - m(\angle ADC) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \) (ADC ve CDB de bütünler açılardır)
- \( m(\angle CBD) = 180^\circ - (30^\circ + 90^\circ) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \)
Kontrol edelim: \( m(\angle ABC) = m(\angle ABD) + m(\angle DBC) = 60^\circ + 60^\circ = 120^\circ \). Bu durumda \( m(\angle BCD) \) açısı \( 30^\circ \) olamaz. Verilen açılarda bir çelişki var. D noktası üçgenin içinde ise \( m(\angle ABC) = m(\angle ABD) + m(\angle DBC) \) olmalı ve \( m(\angle ACB) = m(\angle ACD) + m(\angle DCB) \) olmalı.
Bu tür detaylı açı soruları genelde 9. sınıf müfredatında çizim gerektirmeyen metinsel formatta doğrudan sorulmaz. Ya da verilen açılar çok daha basit olur. Yeniden basitleştirilmiş bir "Zor" soru hazırlıyorum.
Yeni Zor Soru:
Bir ABC üçgeninde \( m(\angle A) = 60^\circ \), \( m(\angle B) = 50^\circ \)dir. İçinde bir D noktası alınıyor. \( m(\angle ABD) = 20^\circ \) ve \( m(\angle ACD) = 10^\circ \) olduğuna göre, \( |AD| \), \( |BD| \) ve \( |CD| \) kenar uzunluklarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız. 🤔 [SOLUTION] Bu problem, birden fazla üçgende açıları bulup, açı-kenar bağıntılarını dikkatlice uygulamayı gerektirir.- 👉 Adım 1: Büyük ABC üçgeninin ve içindeki diğer üçgenlerin açılarını bulalım.
- ABC üçgeninde:
- \( m(\angle A) = 60^\circ \)
- \( m(\angle B) = 50^\circ \)
- \( m(\angle C) = 180^\circ - (60^\circ + 50^\circ) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ \)
- ABD üçgeninde:
- \( m(\angle BAD) = m(\angle A) - m(\angle DAC) \) (DAC verilmemiş)
- \( m(\angle BAD) = m(\angle A) - m(\angle CAD) = 60^\circ - m(\angle CAD) \)
- \( m(\angle ABD) = 20^\circ \) (verilmiş)
- \( m(\angle ADB) = 180^\circ - (m(\angle BAD) + m(\angle ABD)) \)
- ACD üçgeninde:
- \( m(\angle ACD) = 10^\circ \) (verilmiş)
- \( m(\angle CAD) = m(\angle A) - m(\angle BAD) \)
- \( m(\angle ADC) = 180^\circ - (m(\angle CAD) + m(\angle ACD)) \)
- BCD üçgeninde:
- \( m(\angle DBC) = m(\angle B) - m(\angle ABD) = 50^\circ - 20^\circ = 30^\circ \)
- \( m(\angle BCD) = m(\angle C) - m(\angle ACD) = 70^\circ - 10^\circ = 60^\circ \)
- \( m(\angle BDC) = 180^\circ - (30^\circ + 60^\circ) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \)
- 👉 Adım 2: Şimdi, bulduğumuz açıları kullanarak ABD ve ACD üçgenlerinin kalan açılarını tamamlayalım.
- ABD üçgeninde:
- \( m(\angle ADB) = 180^\circ - m(\angle BDC) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \) (Bütünler açılar)
- \( m(\angle BAD) = 180^\circ - (m(\angle ABD) + m(\angle ADB)) = 180^\circ - (20^\circ + 90^\circ) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ \)
- ACD üçgeninde:
- \( m(\angle ADC) = 180^\circ - m(\angle BDC) = 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ \) (Bütünler açılar)
- \( m(\angle CAD) = 180^\circ - (m(\angle ACD) + m(\angle ADC)) = 180^\circ - (10^\circ + 90^\circ) = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ \)
- 👉 Adım 3: Kontrol edelim: \( m(\angle BAC) = m(\angle BAD) + m(\angle CAD) = 70^\circ + 80^\circ = 150^\circ \). Bu ise \( m(\angle A) = 60^\circ \) ile çelişiyor. Demek ki D noktası dışarıda veya açılar hatalı.
Bu tür soruların metinsel olarak net bir şekilde ifade edilmesi ve çelişki içermemesi kritiktir. 9. sınıf müfredatında bu kadar karmaşık açı dağılımları genellikle görsel destekle verilir. Çelişki içermeyen, daha basit bir "Zor" seviyesi soru oluşturalım.
- 👉 Adım 1: Büyük ABC üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle B) = 60^\circ \)
- \( m(\angle C) = 40^\circ \)
- \( m(\angle BAC) = 180^\circ - (60^\circ + 40^\circ) = 180^\circ - 100^\circ = 80^\circ \)
- 👉 Adım 2: ADC üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle DAC) = 20^\circ \) (verilmiş)
- \( m(\angle C) = 40^\circ \)
- \( m(\angle ADC) = 180^\circ - (20^\circ + 40^\circ) = 180^\circ - 60^\circ = 120^\circ \)
- 👉 Adım 3: ABD üçgeninin açılarını bulalım.
- \( m(\angle BAD) = m(\angle BAC) - m(\angle DAC) = 80^\circ - 20^\circ = 60^\circ \)
- \( m(\angle B) = 60^\circ \)
- \( m(\angle ADB) = 180^\circ - (60^\circ + 60^\circ) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \)
- 👉 Adım 4: Kenarları sıralayalım.
ADC üçgeninde açı-kenar sıralaması:
Açılar: \( 20^\circ < 40^\circ < 120^\circ \)
Kenarlar: \( |CD| < |AD| < |AC| \) (çünkü \( 20^\circ \) karşısında CD, \( 40^\circ \) karşısında AD, \( 120^\circ \) karşısında AC var)
Şimdilik elimizde \( |CD| < |AD| \) var. 📌
ABD üçgeninde tüm açılar \( 60^\circ \) olduğu için bu bir eşkenar üçgendir.
Dolayısıyla, \( |AB| = |BD| = |AD| \). 💡
Adım 2'den: \( |CD| < |AD| \)
Adım 3'ten: \( |AD| = |BD| \)
Bu iki bilgiyi birleştirdiğimizde:
\[ |CD| < |AD| = |BD| \]Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-ucgende-aci-ve-kenarla-ilgili-ozellikler/sorular