📄 9. Sınıf Kimya: Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Kovalent bileşikler adlandırılırken birinci elementin sayısı bir ise element adının önüne 'mono-' ön eki getirilmez.
2. Değişken değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşikler adlandırılırken metalin yükseltgenme basamağı Romen rakamı ile parantez içinde belirtilir.
3. \(\text{Al}_2\text{O}_3\) bileşiği adlandırılırken alüminyum metalinin değerliği değişken olduğu için 'dialüminyum trioksit' şeklinde okunur.
4. \(\text{NH}_4^+\) ve \(\text{NO}_3^-\) iyonlarından oluşan \(\text{NH}_4\text{NO}_3\) bileşiğinin sistematik adı 'amonyum nitrat'tır.
5. İyonik bileşiklerin adlandırılmasında elementlerin sayılarını belirtmek için Latince sayı ön ekleri (mono, di, tri vb.) kullanılır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. \(\text{Cu}_2\text{O}\) bileşiğinin sistematik adını yazınız.
2. 'Kükürt hekzaflorür' bileşiğinin kimyasal formülünü yazınız.
3. \(\text{Mg(NO}_3)_2\) iyonik bileşiğinin sistematik adını yazınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıda formülü verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adı karşısında yanlış verilmiştir?
2. I. \(\text{SO}_2\)
II. \(\text{PCl}_5\)
III. \(\text{OF}_2\)
Yukarıda verilen kovalent bileşiklerin sistematik adlandırmaları hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
3. Bakır değişken değerlikli bir metal olup bileşiklerinde +1 ve +2 iyon yüklerine sahip olabilir. Buna göre, bakır(II) sülfat bileşiğinin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir? (Sülfat iyonu: \(\text{SO}_4^{2-}\))
4. Aşağıdaki iyon çiftlerinden oluşan bileşiklerden hangisinin adı yanlış verilmiştir?
5. Kovalent bağlı bileşiklerin adlandırılmasıyla ilgili;
I. Sadece ametal-ametal atomları arasında oluşan bileşiklerde uygulanır.
II. İlk elementin sayısı bir ise 'mono' eki getirilmez.
III. İkinci elementin sayısı bir ise 'mono' eki getirilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. İyonik bileşikler ile kovalent bileşiklerin adlandırma kuralları arasındaki temel farkları, Latince sayı ön eklerinin kullanımı ve metal değişken değerliği kavramları üzerinden açıklayınız.
2. \(\text{Fe}_2\text{O}_3\) ve \(\text{Al}_2\text{O}_3\) bileşiklerinin sistematik adlarını yazarak, adlandırma kurallarındaki farklılığın nedenini tümdengelimsel olarak açıklayınız.
3. 'Diazot trioksit' ve 'Kalsiyum fosfür' bileşiklerinin formüllerini yazınız. Bu bileşiklerin formüllerini belirlerken hangi kuralları uyguladığınızı açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Kovalent bileşikler adlandırılırken birinci elementin sayısı bir ise element adının önüne 'mono-' ön eki getirilmez. |
| ( .... ) | Değişken değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşikler adlandırılırken metalin yükseltgenme basamağı Romen rakamı ile parantez içinde belirtilir. |
| ( .... ) | \(\text{Al}_2\text{O}_3\) bileşiği adlandırılırken alüminyum metalinin değerliği değişken olduğu için 'dialüminyum trioksit' şeklinde okunur. |
| ( .... ) | \(\text{NH}_4^+\) ve \(\text{NO}_3^-\) iyonlarından oluşan \(\text{NH}_4\text{NO}_3\) bileşiğinin sistematik adı 'amonyum nitrat'tır. |
| ( .... ) | İyonik bileşiklerin adlandırılmasında elementlerin sayılarını belirtmek için Latince sayı ön ekleri (mono, di, tri vb.) kullanılır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Kovalent bileşiklerin adlandırılmasında elementlerin atom sayılarını belirtmek için .................... ön ekler kullanılır. |
| 2) | \(\text{N}_2\text{O}_5\) bileşiğinin sistematik adı .................... olarak okunur. |
| 3) | Değişken değerlikli bir metal olan demirin oksijenle oluşturduğu \(\text{FeO}\) bileşiğinin sistematik adı .................... şeklindedir. |
| 4) | İyonik bileşikler adlandırılırken önce .................... iyonunun adı, ardından anyonun adı okunur. |
| 5) | \(\text{CO}\) bileşiğinin sistematik adı .................... olarak yazılır. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | \(\text{Cu}_2\text{O}\) bileşiğinin sistematik adını yazınız. |
| 2) | 'Kükürt hekzaflorür' bileşiğinin kimyasal formülünü yazınız. |
| 3) | \(\text{Mg(NO}_3)_2\) iyonik bileşiğinin sistematik adını yazınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıda formülü verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adı karşısında yanlış verilmiştir?
A) \(\text{CO}_2\) : Karbon dioksit
B) \(\text{AlCl}_3\) : Alüminyum triklorür
C) \(\text{N}_2\text{O}\) : Diazot monoksit
D) \(\text{MgO}\) : Magnezyum oksit
E) \(\text{FeCl}_2\) : Demir(II) klorür
|
| 2) |
I. \(\text{SO}_2\) II. \(\text{PCl}_5\) III. \(\text{OF}_2\) Yukarıda verilen kovalent bileşiklerin sistematik adlandırmaları hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
A) I. Kükürt dioksit, II. Fosfor pentaklorür, III. Oksijen diflorür
B) I. Kükürt dioksit, II. Monofosfor pentaklorür, III. Monooksijen diflorür
C) I. Monokükürt dioksit, II. Fosfor pentaklorür, III. Oksijen florür
D) I. Kükürt oksit, II. Fosfor klorür, III. Oksijen diflorür
E) I. Kükürt dioksit, II. Fosfor klorür, III. Oksijen florür
|
| 3) |
Bakır değişken değerlikli bir metal olup bileşiklerinde +1 ve +2 iyon yüklerine sahip olabilir. Buna göre, bakır(II) sülfat bileşiğinin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir? (Sülfat iyonu: \(\text{SO}_4^{2-}\))
A) \(\text{CuSO}_4\)
B) \(\text{Cu}_2\text{SO}_4\)
C) \(\text{Cu(SO}_4)_2\)
D) \(\text{Cu}_2\text{S\)
E) \(\text{CuS\)
|
| 4) |
Aşağıdaki iyon çiftlerinden oluşan bileşiklerden hangisinin adı yanlış verilmiştir?
A) \(\text{Na}^+\) ve \(\text{OH}^-\): Sodyum hidroksit
B) \(\text{NH}_4^+\) ve \(\text{Cl}^-\): Amonyum klorür
C) \(\text{Ca}^{2+}\) ve \(\text{CO}_3^{2-}\): Kalsiyum karbonat
D) \(\text{K}^+\) ve \(\text{NO}_3^-\): Potasyum nitrat
E) \(\text{Fe}^{3+}\) ve \(\text{O}^{2-}\): Demir dioksit
|
| 5) |
Kovalent bağlı bileşiklerin adlandırılmasıyla ilgili; I. Sadece ametal-ametal atomları arasında oluşan bileşiklerde uygulanır. II. İlk elementin sayısı bir ise 'mono' eki getirilmez. III. İkinci elementin sayısı bir ise 'mono' eki getirilir. yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | İyonik bileşikler ile kovalent bileşiklerin adlandırma kuralları arasındaki temel farkları, Latince sayı ön eklerinin kullanımı ve metal değişken değerliği kavramları üzerinden açıklayınız. |
| 2) | \(\text{Fe}_2\text{O}_3\) ve \(\text{Al}_2\text{O}_3\) bileşiklerinin sistematik adlarını yazarak, adlandırma kurallarındaki farklılığın nedenini tümdengelimsel olarak açıklayınız. |
| 3) | 'Diazot trioksit' ve 'Kalsiyum fosfür' bileşiklerinin formüllerini yazınız. Bu bileşiklerin formüllerini belirlerken hangi kuralları uyguladığınızı açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-bilesikleri-adlandirma-kurallarina-iliskin-tumdengelimsel-akil-yurutebilme/etkinlikler