👉 Aşağıdaki eşitlikte bilinmeyeni bulunuz: \[ x + 12 = 25 \]
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu eşitlikte bilinmeyenimiz 'x'tir. Eşitliğin bozulmaması için her iki tarafa da aynı işlemi uygulamamız gerekir. Bilinmeyeni yalnız bırakmak için 'x'in yanındaki \(+12\) sayısını yok etmeliyiz. Bunun için eşitliğin her iki tarafından da 12 sayısını çıkarırız.
Birinci adım: Eşitliğin her iki tarafından 12 çıkaralım.
\[ x + 12 - 12 = 25 - 12 \]
İkinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ x = 13 \]
📌 Yani, bilinmeyenimiz 13'tür. Doğruluğunu kontrol etmek için \(13 + 12 = 25\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
💡 Aşağıdaki eşitlikte 'y' yerine gelmesi gereken sayıyı bulunuz: \[ y - 8 = 17 \]
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu eşitlikte 'y' bilinmeyenimizdir. 'y'yi yalnız bırakmak için yanındaki \(-8\) sayısını yok etmeliyiz. Bunun için eşitliğin her iki tarafına da 8 sayısını ekleriz.
Birinci adım: Eşitliğin her iki tarafına 8 ekleyelim.
\[ y - 8 + 8 = 17 + 8 \]
İkinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ y = 25 \]
📌 Yani, bilinmeyenimiz 25'tir. Doğruluğunu kontrol etmek için \(25 - 8 = 17\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir sayının 6 katı 42'ye eşittir. Bu sayıyı bulunuz. Sayıyı 'a' ile gösterelim.
Çözüm ve Açıklama
✅ Öncelikle problemi matematiksel bir eşitlik (denklem) olarak ifade edelim.
Birinci adım: Bilinmeyen sayıya 'a' diyelim.
İkinci adım: "Bir sayının 6 katı" ifadesini \(6 \cdot a\) olarak yazarız.
Üçüncü adım: "42'ye eşittir" ifadesini kullanarak eşitliği kuralım:
\[ 6 \cdot a = 42 \]
Dördüncü adım: 'a'yı yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 6'ya bölelim.
\[ \frac{6 \cdot a}{6} = \frac{42}{6} \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ a = 7 \]
📌 Yani, aradığımız sayı 7'dir. Doğruluğunu kontrol etmek için \(6 \cdot 7 = 42\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Zeynep, elindeki misketleri 4 arkadaşına eşit olarak paylaştırdığında her birine 9 misket düşüyor. Zeynep'in başlangıçta kaç misketi vardı? Misket sayısını 'm' ile gösterelim.
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu problemi bir eşitlik olarak yazalım.
Birinci adım: Zeynep'in başlangıçtaki misket sayısına 'm' diyelim.
İkinci adım: Misketleri 4 arkadaşına eşit paylaştırdığı için bu işlemi bir bölme işlemi olarak ifade ederiz: \(\frac{m}{4}\).
Üçüncü adım: Her birine 9 misket düştüğü için eşitliği kuralım:
\[ \frac{m}{4} = 9 \]
Dördüncü adım: 'm'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 4 ile çarpalım.
\[ \frac{m}{4} \cdot 4 = 9 \cdot 4 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ m = 36 \]
📌 Yani, Zeynep'in başlangıçta 36 misketi vardı. Doğruluğunu kontrol etmek için \(36 \div 4 = 9\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
5
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
🌳 Bir bahçede belirli sayıda ağaç vardır. Bu bahçeye 15 yeni ağaç dikildiğinde toplam ağaç sayısı 40 oluyor. Başlangıçta bahçede kaç ağaç vardı?
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu tür problemler, günlük hayattaki durumları matematiksel bir eşitliğe dönüştürmemizi ister.
Birinci adım: Başlangıçtaki ağaç sayısına bilinmeyen 'x' diyelim.
İkinci adım: Bahçeye 15 yeni ağaç dikildiği için bu durumu \(x + 15\) olarak ifade ederiz.
Üçüncü adım: Toplam ağaç sayısı 40 olduğu için eşitliği kuralım:
\[ x + 15 = 40 \]
Dördüncü adım: 'x'i yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafından 15 çıkaralım.
\[ x + 15 - 15 = 40 - 15 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ x = 25 \]
📌 Başlangıçta bahçede 25 ağaç vardı. Bu, bir problemi matematiksel bir eşitliğe dönüştürme ve çözme becerisi gerektiren "yeni nesil" bir sorudur.
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
📚 Bir kütüphanede, bir rafa eşit sayıda kitap dizilmiştir. Toplamda 5 raf ve bu raflarda 120 kitap olduğuna göre, her bir rafta kaç kitap vardır?
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu problemi de bir eşitlik kurarak çözebiliriz.
Birinci adım: Her bir raftaki kitap sayısına bilinmeyen 'k' diyelim.
İkinci adım: 5 raf olduğu ve her rafta eşit sayıda kitap olduğu için toplam kitap sayısı \(5 \cdot k\) olarak ifade edilir.
Üçüncü adım: Toplam 120 kitap olduğu için eşitliği kuralım:
\[ 5 \cdot k = 120 \]
Dördüncü adım: 'k'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 5'e bölelim.
\[ \frac{5 \cdot k}{5} = \frac{120}{5} \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ k = 24 \]
📌 Her bir rafta 24 kitap vardır. Bu problem, orantısal düşünme ve eşitlik kurma becerisini ölçen bir yeni nesil örnektir.
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
💰 Ayşe'nin kumbarasında bir miktar parası vardı. Annesi ona 20 TL daha verdiğinde kumbarasındaki toplam para 55 TL oldu. Ayşe'nin başlangıçta kumbarasında kaç TL'si vardı?
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu günlük hayat durumunu bir matematiksel eşitliğe dönüştürelim.
Birinci adım: Ayşe'nin başlangıçtaki para miktarına 'p' diyelim.
İkinci adım: Annesinin verdiği 20 TL'yi eklediğimizde \(p + 20\) olur.
Üçüncü adım: Toplam parası 55 TL olduğu için eşitliği kuralım:
\[ p + 20 = 55 \]
Dördüncü adım: 'p'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafından 20 çıkaralım.
\[ p + 20 - 20 = 55 - 20 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ p = 35 \]
📌 Ayşe'nin başlangıçta kumbarasında 35 TL parası vardı. Gördüğün gibi, eşitlikler günlük hayattaki birçok problemi çözmemize yardımcı olur!
8
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
👨👩👧👦 Bir sınıftaki kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 2 katıdır. Sınıfta toplam 30 öğrenci olduğuna göre, bu sınıfta kaç kız öğrenci vardır?
Çözüm ve Açıklama
✅ Bu problemde hem bilinmeyenleri tanımlayacak hem de bir eşitlik kuracağız.
Birinci adım: Erkek öğrencilerin sayısına 'e' diyelim.
İkinci adım: Kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 2 katı olduğu için kız öğrenci sayısı \(2 \cdot e\) olur.
Üçüncü adım: Sınıftaki toplam öğrenci sayısı kız ve erkek öğrencilerin toplamıdır. Bu da \(e + 2 \cdot e\) demektir.
Dördüncü adım: Toplam öğrenci sayısı 30 olduğu için eşitliği kuralım:
\[ e + 2 \cdot e = 30 \]
Beşinci adım: Eşitliğin sol tarafındaki benzer terimleri toplayalım. \(e + 2 \cdot e = 3 \cdot e\) olur.
\[ 3 \cdot e = 30 \]
Altıncı adım: 'e'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 3'e bölelim.
\[ \frac{3 \cdot e}{3} = \frac{30}{3} \]
Yedinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ e = 10 \]
Sekizinci adım: Bu sonuç erkek öğrenci sayısıdır. Soru bize kız öğrenci sayısını sorduğu için, kız öğrenci sayısı \(2 \cdot e\) idi.
\[ 2 \cdot 10 = 20 \]
📌 Bu sınıfta 20 kız öğrenci vardır. Bu örnek, bir problemi analiz edip birden fazla bilinmeyeni ilişkilendirerek tek bir eşitlikle çözme becerisini gösterir.
6. Sınıf Matematik: Eşitlikler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
👉 Aşağıdaki eşitlikte bilinmeyeni bulunuz: \[ x + 12 = 25 \]
Çözüm:
✅ Bu eşitlikte bilinmeyenimiz 'x'tir. Eşitliğin bozulmaması için her iki tarafa da aynı işlemi uygulamamız gerekir. Bilinmeyeni yalnız bırakmak için 'x'in yanındaki \(+12\) sayısını yok etmeliyiz. Bunun için eşitliğin her iki tarafından da 12 sayısını çıkarırız.
Birinci adım: Eşitliğin her iki tarafından 12 çıkaralım.
\[ x + 12 - 12 = 25 - 12 \]
İkinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ x = 13 \]
📌 Yani, bilinmeyenimiz 13'tür. Doğruluğunu kontrol etmek için \(13 + 12 = 25\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
Örnek 2:
💡 Aşağıdaki eşitlikte 'y' yerine gelmesi gereken sayıyı bulunuz: \[ y - 8 = 17 \]
Çözüm:
✅ Bu eşitlikte 'y' bilinmeyenimizdir. 'y'yi yalnız bırakmak için yanındaki \(-8\) sayısını yok etmeliyiz. Bunun için eşitliğin her iki tarafına da 8 sayısını ekleriz.
Birinci adım: Eşitliğin her iki tarafına 8 ekleyelim.
\[ y - 8 + 8 = 17 + 8 \]
İkinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ y = 25 \]
📌 Yani, bilinmeyenimiz 25'tir. Doğruluğunu kontrol etmek için \(25 - 8 = 17\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
Örnek 3:
Bir sayının 6 katı 42'ye eşittir. Bu sayıyı bulunuz. Sayıyı 'a' ile gösterelim.
Çözüm:
✅ Öncelikle problemi matematiksel bir eşitlik (denklem) olarak ifade edelim.
Birinci adım: Bilinmeyen sayıya 'a' diyelim.
İkinci adım: "Bir sayının 6 katı" ifadesini \(6 \cdot a\) olarak yazarız.
Üçüncü adım: "42'ye eşittir" ifadesini kullanarak eşitliği kuralım:
\[ 6 \cdot a = 42 \]
Dördüncü adım: 'a'yı yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 6'ya bölelim.
\[ \frac{6 \cdot a}{6} = \frac{42}{6} \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ a = 7 \]
📌 Yani, aradığımız sayı 7'dir. Doğruluğunu kontrol etmek için \(6 \cdot 7 = 42\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
Örnek 4:
Zeynep, elindeki misketleri 4 arkadaşına eşit olarak paylaştırdığında her birine 9 misket düşüyor. Zeynep'in başlangıçta kaç misketi vardı? Misket sayısını 'm' ile gösterelim.
Çözüm:
✅ Bu problemi bir eşitlik olarak yazalım.
Birinci adım: Zeynep'in başlangıçtaki misket sayısına 'm' diyelim.
İkinci adım: Misketleri 4 arkadaşına eşit paylaştırdığı için bu işlemi bir bölme işlemi olarak ifade ederiz: \(\frac{m}{4}\).
Üçüncü adım: Her birine 9 misket düştüğü için eşitliği kuralım:
\[ \frac{m}{4} = 9 \]
Dördüncü adım: 'm'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 4 ile çarpalım.
\[ \frac{m}{4} \cdot 4 = 9 \cdot 4 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ m = 36 \]
📌 Yani, Zeynep'in başlangıçta 36 misketi vardı. Doğruluğunu kontrol etmek için \(36 \div 4 = 9\) işlemini yapabiliriz. Sonuç doğru!
Örnek 5:
🌳 Bir bahçede belirli sayıda ağaç vardır. Bu bahçeye 15 yeni ağaç dikildiğinde toplam ağaç sayısı 40 oluyor. Başlangıçta bahçede kaç ağaç vardı?
Çözüm:
✅ Bu tür problemler, günlük hayattaki durumları matematiksel bir eşitliğe dönüştürmemizi ister.
Birinci adım: Başlangıçtaki ağaç sayısına bilinmeyen 'x' diyelim.
İkinci adım: Bahçeye 15 yeni ağaç dikildiği için bu durumu \(x + 15\) olarak ifade ederiz.
Üçüncü adım: Toplam ağaç sayısı 40 olduğu için eşitliği kuralım:
\[ x + 15 = 40 \]
Dördüncü adım: 'x'i yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafından 15 çıkaralım.
\[ x + 15 - 15 = 40 - 15 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ x = 25 \]
📌 Başlangıçta bahçede 25 ağaç vardı. Bu, bir problemi matematiksel bir eşitliğe dönüştürme ve çözme becerisi gerektiren "yeni nesil" bir sorudur.
Örnek 6:
📚 Bir kütüphanede, bir rafa eşit sayıda kitap dizilmiştir. Toplamda 5 raf ve bu raflarda 120 kitap olduğuna göre, her bir rafta kaç kitap vardır?
Çözüm:
✅ Bu problemi de bir eşitlik kurarak çözebiliriz.
Birinci adım: Her bir raftaki kitap sayısına bilinmeyen 'k' diyelim.
İkinci adım: 5 raf olduğu ve her rafta eşit sayıda kitap olduğu için toplam kitap sayısı \(5 \cdot k\) olarak ifade edilir.
Üçüncü adım: Toplam 120 kitap olduğu için eşitliği kuralım:
\[ 5 \cdot k = 120 \]
Dördüncü adım: 'k'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 5'e bölelim.
\[ \frac{5 \cdot k}{5} = \frac{120}{5} \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ k = 24 \]
📌 Her bir rafta 24 kitap vardır. Bu problem, orantısal düşünme ve eşitlik kurma becerisini ölçen bir yeni nesil örnektir.
Örnek 7:
💰 Ayşe'nin kumbarasında bir miktar parası vardı. Annesi ona 20 TL daha verdiğinde kumbarasındaki toplam para 55 TL oldu. Ayşe'nin başlangıçta kumbarasında kaç TL'si vardı?
Çözüm:
✅ Bu günlük hayat durumunu bir matematiksel eşitliğe dönüştürelim.
Birinci adım: Ayşe'nin başlangıçtaki para miktarına 'p' diyelim.
İkinci adım: Annesinin verdiği 20 TL'yi eklediğimizde \(p + 20\) olur.
Üçüncü adım: Toplam parası 55 TL olduğu için eşitliği kuralım:
\[ p + 20 = 55 \]
Dördüncü adım: 'p'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafından 20 çıkaralım.
\[ p + 20 - 20 = 55 - 20 \]
Beşinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ p = 35 \]
📌 Ayşe'nin başlangıçta kumbarasında 35 TL parası vardı. Gördüğün gibi, eşitlikler günlük hayattaki birçok problemi çözmemize yardımcı olur!
Örnek 8:
👨👩👧👦 Bir sınıftaki kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 2 katıdır. Sınıfta toplam 30 öğrenci olduğuna göre, bu sınıfta kaç kız öğrenci vardır?
Çözüm:
✅ Bu problemde hem bilinmeyenleri tanımlayacak hem de bir eşitlik kuracağız.
Birinci adım: Erkek öğrencilerin sayısına 'e' diyelim.
İkinci adım: Kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 2 katı olduğu için kız öğrenci sayısı \(2 \cdot e\) olur.
Üçüncü adım: Sınıftaki toplam öğrenci sayısı kız ve erkek öğrencilerin toplamıdır. Bu da \(e + 2 \cdot e\) demektir.
Dördüncü adım: Toplam öğrenci sayısı 30 olduğu için eşitliği kuralım:
\[ e + 2 \cdot e = 30 \]
Beşinci adım: Eşitliğin sol tarafındaki benzer terimleri toplayalım. \(e + 2 \cdot e = 3 \cdot e\) olur.
\[ 3 \cdot e = 30 \]
Altıncı adım: 'e'yi yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafını 3'e bölelim.
\[ \frac{3 \cdot e}{3} = \frac{30}{3} \]
Yedinci adım: İşlemleri yapalım.
\[ e = 10 \]
Sekizinci adım: Bu sonuç erkek öğrenci sayısıdır. Soru bize kız öğrenci sayısını sorduğu için, kız öğrenci sayısı \(2 \cdot e\) idi.
\[ 2 \cdot 10 = 20 \]
📌 Bu sınıfta 20 kız öğrenci vardır. Bu örnek, bir problemi analiz edip birden fazla bilinmeyeni ilişkilendirerek tek bir eşitlikle çözme becerisini gösterir.