Algoritma ve akış şeması Ders Notu

Algoritma ve Akış Şeması 🤖

Matematikte ve günlük hayatımızda bir problemi çözmek veya bir görevi yerine getirmek için izlediğimiz adımlar dizisine algoritma denir. Algoritmalar, karmaşık görünen bir işi daha küçük, anlaşılır parçalara ayırarak adım adım ilerlememizi sağlar. Bu adımlar, belirli bir sıraya göre takip edildiğinde istenen sonuca ulaşmamızı garantiler.

Algoritma Nedir?

Bir problemi çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için izlenen, mantıksal ve sıralı adımlar bütününe algoritma adı verilir. Algoritmalar, bilgisayar programlarının temelini oluşturduğu gibi, günlük hayatta da karşımıza çıkar. Örneğin, sabah uyanıp okula hazırlanma süreci bir algoritmadır:

• Alarmı kapat.
• Yataktan kalk.
• Dişlerini fırçala.
• Yüzünü yıka.
• Okul kıyafetlerini giy.
• Kahvaltı yap.
• Çantayı kontrol et.
• Evden çık.

Bu adımlar, belirli bir sırada takip edildiğinde okula gitme amacına ulaşılır.

Akış Şeması Nedir? 📊

Algoritmaları görsel olarak ifade etmek için kullanılan şemalara akış şeması denir. Akış şemaları, algoritmada yer alan adımları, bu adımların sırasını ve aralarındaki ilişkiyi göstermek için farklı geometrik şekiller ve oklar kullanır. Bu sayede algoritmalar daha anlaşılır ve kolay takip edilebilir hale gelir.

Akış Şemasında Kullanılan Temel Şekiller:

• Başla/Bitir (Oval Şekil): Algoritmanın başlangıcını ve sonunu belirtir.
• İşlem (Dikdörtgen Şekil): Herhangi bir hesaplama, atama veya işlem adımını gösterir.
• Girdi/Çıktı (Paralelkenar Şekil): Veri alma (girdi) veya sonuç gösterme (çıktı) işlemlerini ifade eder.
• Karar (Eşkenar Dörtgen Şekil): Bir koşula bağlı olarak farklı yolların izlenmesini sağlar. Genellikle "Evet" veya "Hayır" gibi sonuçları vardır.
• Oklar: Adımların hangi sırayla takip edileceğini gösterir.

Örnek: İki Sayıyı Toplama Algoritması ve Akış Şeması

Algoritma Adımları:

1. Başla.
2. Kullanıcıdan birinci sayıyı al (girdi).
3. Kullanıcıdan ikinci sayıyı al (girdi).
4. İki sayıyı topla ve sonucu bir değişkene ata (işlem).
5. Sonucu ekrana yazdır (çıktı).
6. Bitir.

Akış Şeması (Metinsel Betimleme):

• En üstte bir oval şekil içinde "Başla" yazar.
• Bu ovalden aşağı doğru bir ok çıkar.
• Okun ucunda bir paralelkenar içinde "Birinci Sayıyı Al" yazar.
• Bu paralelkenardan aşağı doğru bir ok çıkar.
• Okun ucunda bir paralelkenar içinde "İkinci Sayıyı Al" yazar.
• Bu paralelkenardan aşağı doğru bir ok çıkar.
• Okun ucunda bir dikdörtgen içinde "Sayı1 + Sayı2 = Sonuç" yazar.
• Bu dikdörtgenden aşağı doğru bir ok çıkar.
• Okun ucunda bir paralelkenar içinde "Sonucu Yazdır" yazar.
• Bu paralelkenardan aşağı doğru bir ok çıkar.
• Okun ucunda bir oval şekil içinde "Bitir" yazar.

Günlük Hayattan Bir Başka Örnek: Çay Demleme Algoritması

Algoritma Adımları:

1. Başla.
2. Su ısıtıcısına su koy.
3. Suyu kaynat.
4. Demliğe çay koy.
5. Kaynamış suyu demliğe dök.
6. Demliğin kapağını kapat.
7. Demliğin dinlenmesini bekle (yaklaşık 10 dakika).
8. Fincana çay koy.
9. Bitir.

Bu adımlar, çay demleme işleminin bir algoritmasını oluşturur. Her adımın sırası önemlidir ve bir adım atlanırsa veya yanlış yapılırsa istenen sonuç (demli çay) elde edilemeyebilir.

Karar Yapısı Örneği: Yaş Kontrolü

Algoritma Adımları:

1. Başla.
2. Kullanıcıdan yaşını al (girdi).
3. Yaş 18'den büyük mü? (karar)
4. Eğer "Evet" ise: "Oy kullanabilirsiniz." yazdır (çıktı).
5. Eğer "Hayır" ise: "Oy kullanamazsınız." yazdır (çıktı).
6. Bitir.

Akış Şeması (Metinsel Betimleme):

• En üstte oval "Başla".
• Aşağı ok.
• Paralelkenar "Yaşı Al".
• Aşağı ok.
• Eşkenar Dörtgen "Yaş > 18?".
• Bu eşkenar dörtgenden iki ok çıkar: biri "Evet" diğeri "Hayır" için.
• "Evet" okunun ucunda paralelkenar "Oy kullanabilirsiniz.".
• "Hayır" okunun ucunda paralelkenar "Oy kullanamazsınız.".
• Her iki paralelkenardan da aşağı doğru birleşen bir ok çıkar.
• Bu birleşen okun ucunda oval "Bitir".