💡 5. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımlı, bağımsız, kontrol değişkenleri Çözümlü Örnekler

Bir öğrenci, özdeş iki saksıya aynı tür bitki ekiyor. Her iki saksıyı da güneş alan bir pencere önüne koyuyor. Birinci saksıya her gün \( 1 \) bardak su verirken, ikinci saksıya hiç su vermiyor. Bir hafta sonra birinci saksıdaki bitkinin büyüdüğünü, ikinci saksıdaki bitkinin kuruduğunu gözlemliyor.

Bir öğrenci, bir pil ve bir ampulden oluşan basit bir elektrik devresi kuruyor. Daha sonra devreye aynı özelliklerde bir pil daha ekliyor ve ampulün daha parlak yandığını fark ediyor.

Özdeş iki kaba farklı miktarlarda su konuluyor. Birinci kaba \( 100 \) ml, ikinci kaba \( 300 \) ml su dolduruluyor. Her iki kap da özdeş ısıtıcılarla \( 5 \) dakika boyunca ısıtılıyor. Süre sonunda birinci kaptaki suyun sıcaklığının daha fazla arttığı görülüyor.

Ali, oyuncak arabasını önce mermer zeminde, sonra halı zeminde aynı hızla fırlatıyor. Arabanın mermer zeminde \( 200 \) cm, halı zeminde ise \( 50 \) cm yol alıp durduğunu ölçüyor.

Ayşe, bir bardak sıcak çaya ve bir bardak soğuk çaya aynı miktarda küp şeker atıyor. Sıcak çaydaki şekerin çok daha hızlı çözündüğünü fark ediyor.

Bir elektrik devresinde \( 2 \) pil ve \( 1 \) ampul bulunmaktadır. Öğrenci, pil sayısını sabit tutarak devreye \( 2 \) ampul daha ekliyor. Toplam \( 3 \) ampul olduğunda parlaklığın azaldığını görüyor.

Bir aşçı, özdeş iki ocaktan birini yüksek ateşe, diğerini kısık ateşe ayarlıyor. Aynı büyüklükteki cezvelere aynı miktarda su ve birer yumurta koyuyor. Yüksek ateşteki yumurtanın daha çabuk piştiğini gözlemliyor.

Bir sporcu, basketbol topunu sırasıyla \( 1 \) metre, \( 2 \) metre ve \( 3 \) metre yükseklikten beton zemine bırakıyor. Topun her seferinde farklı yüksekliklere geri zıpladığını not ediyor.