🪄 İçerik Hazırla
Ana Sayfa / 5. Sınıf / 5. Sınıf Fen Bilimleri / Bağımlı, bağımsız, kontrol değişkenleri / Çalışma Kağıdı
🎓 5. Sınıf 📚 5. Sınıf Fen Bilimleri

📄 5. Sınıf Fen Bilimleri: Bağımlı, bağımsız, kontrol değişkenleri Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir deneyde bizim değiştirdiğimiz, etkisi merak edilen değişkene bağımsız değişken denir.

2. Deney boyunca miktarı veya durumu hiç değiştirilmeyen, sabit tutulan değişkenlere bağımlı değişken denir.

3. Bağımlı değişken, bağımsız değişkenden etkilenen ve deneyde ölçtüğümüz sonuçtur.

4. Bir deneyde birden fazla bağımsız değişkeni aynı anda değiştirmek, deneyin daha doğru sonuç vermesini sağlar.

5. Özdeş iki bitkiden birine su verip diğerine vermediğimiz bir deneyde, su miktarı bağımsız değişkendir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir deneyde araştırmacının kendi isteğiyle değiştirdiği değişkene değişken denir.
2. Deneyde bağımsız değişkene bağlı olarak değişen, ölçülen veya gözlemlenen sonuca değişken denir.
3. Deneyin güvenilir olması için miktarı sabit tutulan, kontrolümüz altında değişmeyen etkenlere değişken denir.
4. Bir deneyde sadece tane bağımsız değişken olmalıdır.
5. Özdeş saksılardan birini karanlığa diğerini aydınlığa koyduğumuz bir deneyde, ışık alıp almama durumu değişkendir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Deneyde bizim değiştirdiğimiz, etkisi incelenen değişkendir.
« Bağımsız değişkene bağlı olarak değişen, ölçülen sonuçtur.
« Deney süresince sabit tutulan, miktarı değiştirilmeyen değişkendir.
« Bilimsel bir gerçeği göstermek veya araştırmak için kurulan sistemdir.
« Bir deney öncesinde ortaya atılan ve test edilmek istenen geçici çözüm önerisidir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Özdeş iki bardağa farklı sıcaklıklarda su konulup içlerine eşit miktarda şeker atılıyor. Şekerlerin çözünme süreleri ölçülüyor. Bu deneydeki bağımsız değişken nedir?

2. Aynı miktarda toprak içeren özdeş iki saksıdan birine günde \(10\) mL, diğerine \(50\) mL su veriliyor. Bitkilerin boy uzama miktarları ölçülüyor. Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?

3. Bir deneyde bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini doğru ölçebilmek için sabit tutulması gereken değişken grubuna ne ad verilir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir öğrenci, özdeş iki bardağa eşit miktarda su koyuyor. Bardaklardan birini sıcaklığı \(20\) derece olan odaya, diğerini ise \(40\) derece olan odaya bırakıyor. Bir gün sonra bardaklardaki su seviyelerini ölçüyor. Bu deneydeki bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

2. Sıla, ampul sayısının parlaklığa etkisini araştırmak için bir elektrik devresi kuruyor. Bu deneyde Sıla'nın sabit tutması (kontrol etmesi) gereken değişken aşağıdakilerden hangisi olamaz?

3. Bir deneyde kontrol edilen değişkenler sabit tutulurken, bağımsız değişken değiştirilir ve bunun sonucunda bağımlı değişken gözlemlenir. Buna göre, bağımlı değişken için yapılan aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur?

4. Bir araştırmacı özdeş iki saksı bitkisinden birine gübre veriyor, diğerine vermiyor. İki bitkiyi de aynı miktarda sulayıp aynı ışık alan yere koyuyor. Bir ay sonra bitkilerin boylarını ölçüyor. Bu deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

5. Bir öğrenci hipotezini test etmek için şu deneyi yapıyor:
I. Düzenek: 1 pil, 1 ampul, bağlantı kablosu
II. Düzenek: 2 pil, 1 ampul, bağlantı kablosu
Öğrenci bu deneyde pillerin ampul parlaklığına etkisini inceliyor. Bu deneydeki bağımlı değişken nedir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir öğrenci, 'Işığın bitki büyümesine etkisi' konusunu araştırmak istiyor. Bunun için iki özdeş bitki, eşit miktarda toprak ve su kullanarak bir deney düzeneği tasarlayacaktır. Bu deneydeki bağımsız, bağımlı ve kontrol edilen değişkenleri yazarak deneyin nasıl yapılması gerektiğini kısaca açıklayınız.

2. Özdeş iki kaba eşit miktarda su konuluyor. Birinci kaptaki su \(10\) dakika boyunca ısıtılırken, ikinci kaptaki su \(20\) dakika boyunca aynı özdeş ısıtıcıyla ısıtılıyor. Deney sonunda suların son sıcaklıkları ölçülüyor. Bu deneydeki değişkenleri (bağımsız, bağımlı ve kontrol edilen) belirleyerek yazınız.

3. Bir elektrik devresinde pil sayısının artırılmasının ampul parlaklığına etkisini gözlemlemek isteyen bir öğrenci, sadece pil sayısını değiştirip ampul sayısını sabit tutmalıdır. Neden bir deneyde sadece tek bir değişkeni (bağımsız değişkeni) değiştirmemiz gerekir? Kontrol edilen değişkenlerin önemini açıklayınız.