💡 10. Sınıf Matematik: Çarpma Yoluyla Sayma Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir restoranda 🍽️ 3 çeşit ana yemek, 2 çeşit salata ve 4 çeşit tatlı bulunmaktadır. Bir müşteri, menüden bir ana yemek, bir salata ve bir tatlı seçmek isterse, kaç farklı seçim yapabilir?
Çözüm ve Açıklama
Bu tür seçim problemlerinde, her bir kategori için yapılan seçimler birbirinden bağımsız olduğu için Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi uygulanır. 💡
Ana yemek seçimi için 3 farklı seçenek var.
Salata seçimi için 2 farklı seçenek var.
Tatlı seçimi için 4 farklı seçenek var.
Toplam farklı seçim sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
\[ 3 \times 2 \times 4 = 24 \]
✅ Yani, müşteri 24 farklı seçim yapabilir.
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
A = \{1, 2, 3, 4, 5\} kümesinin elemanları kullanılarak üç basamaklı, rakamları farklı kaç tane doğal sayı yazılabilir?
Çözüm ve Açıklama
Üç basamaklı bir sayı oluşturmak için birler, onlar ve yüzler basamaklarını doldurmamız gerekir. Rakamların farklı olması önemli bir kısıttır. 📌
Yüzler basamağı için: A kümesinde 5 farklı rakam olduğu için 5 seçeneğimiz var. (Örneğin 1'i kullandık.)
Onlar basamağı için: Rakamlar farklı olacağı için yüzler basamağında kullandığımız rakamı tekrar kullanamayız. Geriye kalan 4 rakamdan birini seçebiliriz. (Örneğin 2'yi kullandık.)
Birler basamağı için: Yüzler ve onlar basamağında kullandığımız rakamları tekrar kullanamayız. Geriye kalan 3 rakamdan birini seçebiliriz.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam sayı adedi:
\[ 5 \times 4 \times 3 = 60 \]
✅ Bu kümenin elemanlarıyla rakamları farklı 60 tane üç basamaklı doğal sayı yazılabilir.
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
A şehrinden B şehrine gitmek için 3 farklı yol, B şehrinden C şehrine gitmek için ise 4 farklı yol bulunmaktadır. Buna göre, A şehrinden C şehrine B şehrine uğramak koşuluyla kaç farklı yoldan gidilebilir? 🛣️
Çözüm ve Açıklama
Bu bir ardışık olaylar dizisidir. Önce A'dan B'ye, sonra B'den C'ye gitmeliyiz. Her adımda kaç farklı seçeneğimiz olduğuna bakmalıyız. 🚶♀️
A şehrinden B şehrine gitmek için: 3 farklı seçeneğimiz var.
B şehrinden C şehrine gitmek için: 4 farklı seçeneğimiz var.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam farklı yol sayısı:
\[ 3 \times 4 = 12 \]
✅ A şehrinden C şehrine B şehrine uğrayarak 12 farklı yoldan gidilebilir.
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
4 arkadaş bir sıraya yan yana dizilerek fotoğraf çektirecektir. Bu 4 arkadaş kaç farklı şekilde sıralanabilirler? 📸
Çözüm ve Açıklama
Bu problemde, her bir arkadaşın sıradaki yerini belirleyerek kaç farklı düzenleme yapılabileceğini bulacağız. 🧑🤝🧑
Birinci sıra için: 4 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 4 seçeneğimiz var.
İkinci sıra için: Birinci sıraya oturan kişi dışındaki kalan 3 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 3 seçeneğimiz var.
Üçüncü sıra için: İlk iki sıraya oturan kişiler dışındaki kalan 2 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 2 seçeneğimiz var.
Dördüncü sıra için: Son kalan 1 arkadaş oturabilir, yani 1 seçeneğimiz var.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam sıralama sayısı:
\[ 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 24 \]
✅ Bu 4 arkadaş 24 farklı şekilde sıralanabilirler.
5
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir online platformda kullanıcıların şifre oluşturması için aşağıdaki kurallar belirlenmiştir:
Şifreler 5 karakterli olmalıdır.
İlk iki karakter büyük harf (A-Z, 29 adet) olmalıdır.
Son üç karakter rakam (0-9) olmalıdır.
Karakterler tekrar edebilir.
Buna göre, kaç farklı şifre oluşturulabilir? 🔐
Çözüm ve Açıklama
Bu şifre oluşturma problemi, her bir karakterin seçimi için bağımsız seçenekleri belirleyip çarparak çözülür. 💻
1. Karakter (Büyük Harf): 29 farklı seçenek (A-Z).
2. Karakter (Büyük Harf): 29 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
3. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (0-9).
4. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
5. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
Toplam farklı şifre sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
✅ Bu kurallara göre 841.000 farklı şifre oluşturulabilir.
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
8 soruluk bir çoktan seçmeli sınavda her sorunun 4 seçeneği (A, B, C, D) bulunmaktadır. Eğer tüm soruları cevaplamak zorunlu ise, bu sınav için kaç farklı cevap anahtarı oluşturulabilir? 📝
Çözüm ve Açıklama
Her bir sorunun cevabı, diğer sorulardan bağımsız olarak seçilebilir. Bu durumda, her soru için kaç farklı seçeneğimiz olduğuna bakarız. 🤔
1. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği (A, B, C, D).
2. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği.
...
8. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam farklı cevap anahtarı sayısı:
✅ Bu sınav için 65.536 farklı cevap anahtarı oluşturulabilir.
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Elif'in dolabında 👚 5 farklı tişört, 👖 3 farklı pantolon ve 👟 2 farklı ayakkabı bulunmaktadır. Elif, bu kıyafetleri kullanarak kaç farklı kombinasyon oluşturabilir?
Çözüm ve Açıklama
Elif'in her gün giyeceği bir tişört, bir pantolon ve bir ayakkabı seçimi birbirinden bağımsızdır. Bu bir günlük hayat örneği olarak çarpma yoluyla sayma prensibini gösterir. 👗
Tişört seçimi için 5 farklı seçenek var.
Pantolon seçimi için 3 farklı seçenek var.
Ayakkabı seçimi için 2 farklı seçenek var.
Toplam farklı kombinasyon sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
\[ 5 \times 3 \times 2 = 30 \]
✅ Elif, dolabındaki kıyafetlerle 30 farklı kombinasyon yapabilir.
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir kafede ☕ 3 çeşit kahve, 🍪 2 çeşit kurabiye ve 🥤 4 çeşit meyve suyu seçeneği bulunmaktadır. Bir müşteri, bir kahve, bir kurabiye ve bir meyve suyu sipariş etmek isterse, kaç farklı sipariş verebilir?
Çözüm ve Açıklama
Müşterinin her bir ürün kategorisinden yaptığı seçimler birbirini etkilemez. Bu nedenle, her kategori için mevcut seçenekleri çarparız. 🛍️
Kahve seçimi için 3 farklı seçenek var.
Kurabiye seçimi için 2 farklı seçenek var.
Meyve suyu seçimi için 4 farklı seçenek var.
Toplam farklı sipariş sayısı:
\[ 3 \times 2 \times 4 = 24 \]
✅ Müşteri, 24 farklı sipariş verebilir.
10. Sınıf Matematik: Çarpma Yoluyla Sayma Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir restoranda 🍽️ 3 çeşit ana yemek, 2 çeşit salata ve 4 çeşit tatlı bulunmaktadır. Bir müşteri, menüden bir ana yemek, bir salata ve bir tatlı seçmek isterse, kaç farklı seçim yapabilir?
Çözüm:
Bu tür seçim problemlerinde, her bir kategori için yapılan seçimler birbirinden bağımsız olduğu için Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi uygulanır. 💡
Ana yemek seçimi için 3 farklı seçenek var.
Salata seçimi için 2 farklı seçenek var.
Tatlı seçimi için 4 farklı seçenek var.
Toplam farklı seçim sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
\[ 3 \times 2 \times 4 = 24 \]
✅ Yani, müşteri 24 farklı seçim yapabilir.
Örnek 2:
A = \{1, 2, 3, 4, 5\} kümesinin elemanları kullanılarak üç basamaklı, rakamları farklı kaç tane doğal sayı yazılabilir?
Çözüm:
Üç basamaklı bir sayı oluşturmak için birler, onlar ve yüzler basamaklarını doldurmamız gerekir. Rakamların farklı olması önemli bir kısıttır. 📌
Yüzler basamağı için: A kümesinde 5 farklı rakam olduğu için 5 seçeneğimiz var. (Örneğin 1'i kullandık.)
Onlar basamağı için: Rakamlar farklı olacağı için yüzler basamağında kullandığımız rakamı tekrar kullanamayız. Geriye kalan 4 rakamdan birini seçebiliriz. (Örneğin 2'yi kullandık.)
Birler basamağı için: Yüzler ve onlar basamağında kullandığımız rakamları tekrar kullanamayız. Geriye kalan 3 rakamdan birini seçebiliriz.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam sayı adedi:
\[ 5 \times 4 \times 3 = 60 \]
✅ Bu kümenin elemanlarıyla rakamları farklı 60 tane üç basamaklı doğal sayı yazılabilir.
Örnek 3:
A şehrinden B şehrine gitmek için 3 farklı yol, B şehrinden C şehrine gitmek için ise 4 farklı yol bulunmaktadır. Buna göre, A şehrinden C şehrine B şehrine uğramak koşuluyla kaç farklı yoldan gidilebilir? 🛣️
Çözüm:
Bu bir ardışık olaylar dizisidir. Önce A'dan B'ye, sonra B'den C'ye gitmeliyiz. Her adımda kaç farklı seçeneğimiz olduğuna bakmalıyız. 🚶♀️
A şehrinden B şehrine gitmek için: 3 farklı seçeneğimiz var.
B şehrinden C şehrine gitmek için: 4 farklı seçeneğimiz var.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam farklı yol sayısı:
\[ 3 \times 4 = 12 \]
✅ A şehrinden C şehrine B şehrine uğrayarak 12 farklı yoldan gidilebilir.
Örnek 4:
4 arkadaş bir sıraya yan yana dizilerek fotoğraf çektirecektir. Bu 4 arkadaş kaç farklı şekilde sıralanabilirler? 📸
Çözüm:
Bu problemde, her bir arkadaşın sıradaki yerini belirleyerek kaç farklı düzenleme yapılabileceğini bulacağız. 🧑🤝🧑
Birinci sıra için: 4 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 4 seçeneğimiz var.
İkinci sıra için: Birinci sıraya oturan kişi dışındaki kalan 3 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 3 seçeneğimiz var.
Üçüncü sıra için: İlk iki sıraya oturan kişiler dışındaki kalan 2 arkadaştan herhangi biri oturabilir, yani 2 seçeneğimiz var.
Dördüncü sıra için: Son kalan 1 arkadaş oturabilir, yani 1 seçeneğimiz var.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam sıralama sayısı:
\[ 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 24 \]
✅ Bu 4 arkadaş 24 farklı şekilde sıralanabilirler.
Örnek 5:
Bir online platformda kullanıcıların şifre oluşturması için aşağıdaki kurallar belirlenmiştir:
Şifreler 5 karakterli olmalıdır.
İlk iki karakter büyük harf (A-Z, 29 adet) olmalıdır.
Son üç karakter rakam (0-9) olmalıdır.
Karakterler tekrar edebilir.
Buna göre, kaç farklı şifre oluşturulabilir? 🔐
Çözüm:
Bu şifre oluşturma problemi, her bir karakterin seçimi için bağımsız seçenekleri belirleyip çarparak çözülür. 💻
1. Karakter (Büyük Harf): 29 farklı seçenek (A-Z).
2. Karakter (Büyük Harf): 29 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
3. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (0-9).
4. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
5. Karakter (Rakam): 10 farklı seçenek (Tekrar edebilir).
Toplam farklı şifre sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
✅ Bu kurallara göre 841.000 farklı şifre oluşturulabilir.
Örnek 6:
8 soruluk bir çoktan seçmeli sınavda her sorunun 4 seçeneği (A, B, C, D) bulunmaktadır. Eğer tüm soruları cevaplamak zorunlu ise, bu sınav için kaç farklı cevap anahtarı oluşturulabilir? 📝
Çözüm:
Her bir sorunun cevabı, diğer sorulardan bağımsız olarak seçilebilir. Bu durumda, her soru için kaç farklı seçeneğimiz olduğuna bakarız. 🤔
1. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği (A, B, C, D).
2. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği.
...
8. Soru için: 4 farklı cevap seçeneği.
Çarpma Yoluyla Sayma Prensibi'ne göre, toplam farklı cevap anahtarı sayısı:
✅ Bu sınav için 65.536 farklı cevap anahtarı oluşturulabilir.
Örnek 7:
Elif'in dolabında 👚 5 farklı tişört, 👖 3 farklı pantolon ve 👟 2 farklı ayakkabı bulunmaktadır. Elif, bu kıyafetleri kullanarak kaç farklı kombinasyon oluşturabilir?
Çözüm:
Elif'in her gün giyeceği bir tişört, bir pantolon ve bir ayakkabı seçimi birbirinden bağımsızdır. Bu bir günlük hayat örneği olarak çarpma yoluyla sayma prensibini gösterir. 👗
Tişört seçimi için 5 farklı seçenek var.
Pantolon seçimi için 3 farklı seçenek var.
Ayakkabı seçimi için 2 farklı seçenek var.
Toplam farklı kombinasyon sayısı, bu seçeneklerin çarpımı ile bulunur:
\[ 5 \times 3 \times 2 = 30 \]
✅ Elif, dolabındaki kıyafetlerle 30 farklı kombinasyon yapabilir.
Örnek 8:
Bir kafede ☕ 3 çeşit kahve, 🍪 2 çeşit kurabiye ve 🥤 4 çeşit meyve suyu seçeneği bulunmaktadır. Bir müşteri, bir kahve, bir kurabiye ve bir meyve suyu sipariş etmek isterse, kaç farklı sipariş verebilir?
Çözüm:
Müşterinin her bir ürün kategorisinden yaptığı seçimler birbirini etkilemez. Bu nedenle, her kategori için mevcut seçenekleri çarparız. 🛍️