Sorunun Çözümü
Verilen metinde Cengiz Han ile ilgili aşağıdaki bilgiler bulunmaktadır:
- Moğol boylarını uzun mücadelelerden sonra bir araya toplamıştır.
- İstila hareketleri ile dünyanın en geniş kara imparatorluğunu kurmuştur.
Şimdi seçenekleri bu bilgilere göre değerlendirelim:
- A) Askerî gücünü etkin olarak kullandığına: Metindeki "istila hareketleri ile dünyanın en geniş kara imparatorluğunu kurmuştur" ifadesi, askerî gücünü çok etkin kullandığını gösterir. Bu bilgiye ulaşılır.
- B) Teşkilatçı bir yapıya sahip olduğuna: "Moğol boylarını uzun mücadelelerden sonra bir araya toplayan" ifadesi, Cengiz Han'ın güçlü bir teşkilatçılık ve liderlik yeteneğine sahip olduğunu gösterir. Ayrıca dünyanın en geniş imparatorluğunu kurmak da teşkilatçılık gerektirir. Bu bilgiye ulaşılır.
- C) Devleti hukuk kurallarıyla idare ettiğine: Metinde Cengiz Han'ın devleti nasıl idare ettiğine, özellikle de hukuk kuralları kullanıp kullanmadığına dair hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Bu bilgiye ulaşılamaz.
- D) Yağmacılık faaliyetlerine önem verdiğine: "İstila hareketleri" ifadesi, fetih ve genişleme anlamına gelir. Tarihsel olarak istila hareketleri genellikle yağmacılık faaliyetlerini de içerir. Metin doğrudan "yağmacılık" demese de, "istila" kavramı bu çıkarımı makul kılar. Ancak C seçeneği metinde tamamen yer almayan bir konudur.
- E) Egemenliğini geniş alanlara yaydığına: "dünyanın en geniş kara imparatorluğunu kurmuştur" ifadesi, egemenliğini çok geniş alanlara yaydığını açıkça belirtir. Bu bilgiye ulaşılır.
Metinde Cengiz Han'ın devleti hukuk kurallarıyla idare ettiğine dair herhangi bir bilgi yer almadığı için, bu sonuca ulaşılamaz.
Cevap C seçeneğidir.