Sorunun Çözümü
Verilen bilgiler ışığında, katılımcıların Hititler hakkında edinebilecekleri kazanımları ve edinemeyecekleri bilgiyi adım adım inceleyelim:
- A) Tavananna'ya yönetimde yetki verildiği: Metinde "Hititlerde Tavananna denilen kraliçe yönetimde söz sahibi olmuştur" ifadesi, Tavananna'nın yönetimde yetkisi olduğunu açıkça göstermektedir. Bu bilgi edinilebilir.
- B) Tarih yazıcılığına önem verildiği: Metinde "Anal denilen yıllıklar tutmuşlardır" ifadesi, Hititlerin tarih yazıcılığına (yıllıklar aracılığıyla) önem verdiğini kanıtlar. Bu bilgi edinilebilir.
- C) Kralın mutlak güç olmadığı: Metinde "Pankuş adında bir meclis oluşturmuştur" ve "Tavananna denilen kraliçe yönetimde söz sahibi olmuştur" ifadeleri, kralın yetkilerinin bir meclis ve kraliçe ile paylaşıldığını, dolayısıyla mutlak bir güce sahip olmadığını gösterir. Bu bilgi edinilebilir.
- D) Kraliçenin ceza muhakemesi yaptığı: Metinde Tavananna'nın "yönetimde söz sahibi olduğu" belirtilmiştir. Ancak bu ifade, kraliçenin doğrudan ceza muhakemesi (yargılama) yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez. Yönetimde söz sahibi olmak, genel idari veya siyasi kararlarda etkili olmak demektir, yargı yetkisiyle eşdeğer değildir. Bu bilgi metinden çıkarılamaz.
- E) Medeni hukukun geliştiği: Metinde "Hitit Kanunları; evlenme, boşanma, nikâh, nişan gibi aileyle ilgili hususlara yer vermiştir" ve "kadın haklarına da kanunlarında yer vermiştir" ifadeleri, medeni hukukun (aile hukuku, kadın hakları gibi) geliştiğini açıkça göstermektedir. Bu bilgi edinilebilir.
Bu analizlere göre, verilen bilgilerden hareketle kraliçenin ceza muhakemesi yaptığı sonucuna ulaşılamaz.
Cevap D seçeneğidir.