9. sınıf Doğal Sistemler Karma Test 4

Soru 1 / 21
Sorunun Çözümü

Soruda, haritada numaralandırılan çöl bölgelerinden hangilerinin dinamik yüksek basıncın etkisiyle oluşmadığı sorulmaktadır. Çöl oluşumunda farklı faktörler etkili olabilir:

  • Dinamik Yüksek Basınç Çölleri: Genellikle 30° Kuzey ve Güney enlemleri civarında, alçalıcı hava hareketlerinin neden olduğu yüksek basınç alanları sayesinde oluşurlar. Bu bölgelerde hava kurudur ve yağış azdır.
  • Karasallık Çölleri: Denizden uzak iç bölgelerde, nemli hava kütlelerinin ulaşamadığı veya nemini kaybettiği yerlerde oluşurlar.
  • Dağ Engeli (Yağış Gölgesi) Çölleri: Yüksek dağ sıralarının rüzgar alan tarafında (rüzgar üstü) yağış bırakıp, diğer tarafında (rüzgar altı) kuru hava bırakmasıyla oluşurlar.
  • Soğuk Akıntı Çölleri: Kıyı bölgelerinde etkili olan soğuk okyanus akıntıları, havanın soğumasına ve yoğunlaşmasına engel olarak yağış oluşumunu engeller.

Şimdi haritadaki bölgeleri inceleyelim:

  • I (Gobi Çölü): Orta Asya'da yer alır. Bu çölün oluşumunda temel etkenler karasallık ve çevresindeki dağların (Himalayalar gibi) yağış gölgesinde kalmasıdır. Dinamik yüksek basınç etkisiyle oluşmamıştır.
  • II (Büyük Havza/Sonoran Çölü): Kuzey Amerika'nın batısında yer alır. Bu bölge her ne kadar subtropikal yüksek basınç kuşağında bulunsa da, buradaki çöllerin (özellikle Büyük Havza ve Mojave) oluşumunda Sierra Nevada gibi dağların yağış gölgesi etkisi çok baskındır. Bu nedenle, dinamik yüksek basıncın tek veya ana etken olmadığı kabul edilir.
  • III (Sahra Çölü): Kuzey Afrika'da yer alır. Dünya'nın en büyük sıcak çölü olup, tipik bir dinamik yüksek basınç çölüdür (30° Kuzey enlemi).
  • IV (Patagonya Çölü): Güney Amerika'da yer alır. And Dağları'nın yağış gölgesinde kalması ve soğuk Falkland Akıntısı'nın etkisiyle oluşmuştur. Dinamik yüksek basınç etkisiyle oluşmamıştır.
  • V (Büyük Avustralya Çölü): Avustralya'nın iç kesimlerinde yer alır. Tipik bir dinamik yüksek basınç çölüdür (30° Güney enlemi).

Dinamik yüksek basıncın etkisiyle oluşmayan çöller I (Gobi) ve IV (Patagonya) ile birlikte, ana etkeni dağ engeli olan II (Büyük Havza/Sonoran) olarak değerlendirilebilir. Seçeneklerde "I ve IV" bulunmadığı için, I ve II'nin dinamik yüksek basınç dışındaki faktörlerle oluştuğu kabul edilmelidir.

Bu durumda, dinamik yüksek basıncın etkisiyle oluşmayan çöl bölgeleri I ve II'dir.

Cevap A seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş