9. sınıf Doğal Sistemler Karma Test 3

Soru 1 / 22
Sorunun Çözümü

Yeryüzünde sıcaklık dağılışını etkileyen faktörleri ve etkilerinin derecesini inceleyelim:

  • I. Yer altından çıkan sıcak sular: Jeotermal sular, sıcak su kaynakları gibi oluşumlar yerel ölçekte sıcaklığı etkileyebilir ancak küresel veya bölgesel sıcaklık dağılışı üzerinde etkisi oldukça sınırlıdır.
  • II. Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı: Bu, sıcaklık dağılışını belirleyen en temel faktörlerden biridir. Güneş ışınlarının düşme açısı enlem, mevsim ve günün saati gibi etkenlere bağlı olarak değişir ve bir bölgenin aldığı enerji miktarını doğrudan etkiler. Ekvator çevresinde dik açıyla düşen ışınlar daha fazla ısıtırken, kutuplara doğru eğik açıyla düşen ışınlar daha az ısıtır. Dolayısıyla etkisi çok fazladır.
  • III. Dünya'nın elips yörüngesinde Güneş'e yaklaşıp uzaklaşması: Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı yıl içinde değişir (elips yörünge). Ancak bu uzaklık farkı, mevsimlerin oluşmasında ve sıcaklık dağılışında Dünya'nın eksen eğikliğinin etkisi kadar belirleyici değildir. Eksen eğikliği, Güneş ışınlarının düşme açısını ve dolayısıyla sıcaklığı çok daha fazla etkiler. Yörünge elipsliği, küresel ortalama sıcaklık üzerinde küçük bir etki yaratır ancak sıcaklık dağılışındaki büyük farklılıkları açıklamaz. Etkisi daha azdır.
  • IV. Yükselti ve yer şekilleri: Yükselti arttıkça sıcaklık genellikle azalır (her 200 metrede yaklaşık 1°C). Dağlar, vadiler, denizellik-karasallık gibi yer şekilleri de hava kütlelerinin hareketini, nem oranını ve dolayısıyla sıcaklık dağılışını önemli ölçüde etkiler. Dolayısıyla etkisi çok fazladır.

Soru, yeryüzünde sıcaklık dağılışı üzerinde etkisi daha az olan etkenleri sormaktadır. Yukarıdaki analize göre I (yer altı suları) ve III (yörünge elipsliği) diğer faktörlere kıyasla sıcaklık dağılışı üzerinde daha az etkiye sahiptir.

Cevap B seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş