Sorunun Çözümü
Sürekli rüzgarların yönlerinde meydana gelen sapmalar, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü (günlük hareketi) sonucunda ortaya çıkan Coriolis kuvveti ile açıklanır.
- Coriolis Kuvveti: Dünya'nın batıdan doğuya doğru dönmesi, hareket halindeki cisimler (hava kütleleri, okyanus akıntıları vb.) üzerinde bir sapma kuvveti oluşturur. Bu kuvvete Coriolis kuvveti denir.
- Rüzgarlar Üzerindeki Etkisi: Bu kuvvet nedeniyle, Kuzey Yarım Küre'de rüzgarlar hareket yönlerinin sağına, Güney Yarım Küre'de ise soluna sapar. Metinde bahsedilen alize rüzgarlarının Kuzey Yarım Küre'de kuzeydoğudan, Güney Yarım Küre'de güneydoğudan esmesi bu sapmanın bir sonucudur.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Dünya'nın yıllık hareketi (Güneş etrafındaki dönüşü) mevsimlerin oluşumuna neden olur, rüzgar sapmalarıyla doğrudan ilgili değildir.
- B) Ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi arasındaki açı (eksen eğikliği) mevsimleri ve gece-gündüz sürelerini etkiler, rüzgar sapmalarıyla ilgili değildir.
- D) Enlemler arasındaki uzaklık, rüzgar sapmalarının nedeni değil, coğrafi bir özelliktir.
- E) Enlemler arasındaki sıcaklık farkı, rüzgarların oluşum nedenlerinden biridir (basınç farkı yaratır), ancak rüzgarların yönündeki sapmayı açıklamaz.
Bu nedenle, sürekli rüzgarların sapmasına neden olan temel faktör Dünya'nın günlük hareketidir.
Cevap C seçeneğidir.