Sorunun Çözümü
Bu soruyu çözmek için rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkilerini ve enlemlerle sıcaklık ilişkisini anlamamız gerekmektedir.
- Genel olarak, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık azalır. Yani, yüksek enlemler (kutuplara yakın) daha soğuk, düşük enlemler (Ekvator'a yakın) daha sıcaktır.
- Soğutucu etki: Bir rüzgarın soğutucu etki yapması, geldiği yerin gittiği yerden daha soğuk olduğu anlamına gelir. Yani, rüzgar daha soğuk bir bölgeden daha sıcak bir bölgeye eser.
- Isıtıcı etki: Bir rüzgarın ısıtıcı etki yapması, geldiği yerin gittiği yerden daha sıcak olduğu anlamına gelir. Yani, rüzgar daha sıcak bir bölgeden daha soğuk bir bölgeye eser.
Şimdi verilen rüzgarları inceleyelim:
- 1 ve 3 numaralı rüzgarlar (Y'den X'e): Soğutucu etki yapmaktadır. Bu durumda, rüzgarın geldiği Y paraleli, gittiği X paralelinden daha soğuk olmalıdır. Yani, Y paraleli X paralelinden daha yüksek enlemde (kutuplara daha yakın) yer almalıdır.
- 2 numaralı rüzgar (X'ten Y'ye): Isıtıcı etki yapmaktadır. Bu durumda, rüzgarın geldiği X paraleli, gittiği Y paralelinden daha sıcak olmalıdır. Yani, X paraleli Y paralelinden daha düşük enlemde (Ekvator'a daha yakın) yer almalıdır.
Her iki durum da (1, 3 numaralı rüzgarların soğutucu etkisi ve 2 numaralı rüzgarın ısıtıcı etkisi), Y paralelinin X paralelinden daha yüksek enlemde (daha soğuk) olduğunu göstermektedir.
Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) X: 40° Güney, Y: 30° Güney
- Y (30° Güney) Ekvator'a daha yakın, X (40° Güney) Ekvator'dan daha uzaktır. Yani Y daha sıcak, X daha soğuktur.
- Y'den X'e esen rüzgar (sıcak yerden soğuk yere) ısıtıcı etki yapmalıydı, ancak soruda soğutucu deniyor. Bu seçenek yanlıştır.
- B) X: 50° Kuzey, Y: 60° Kuzey
- X (50° Kuzey) Ekvator'a daha yakın, Y (60° Kuzey) Ekvator'dan daha uzaktır. Yani X daha sıcak, Y daha soğuktur.
- Y'den X'e esen rüzgar (soğuk yerden sıcak yere) soğutucu etki yapar. (Doğru)
- X'ten Y'ye esen rüzgar (sıcak yerden soğuk yere) ısıtıcı etki yapar. (Doğru)
- Bu seçenek tüm koşulları sağlamaktadır.
- C) X: 10° Güney, Y: 0° Ekvator
- Y (0° Ekvator) X'ten (10° Güney) daha sıcaktır.
- Y'den X'e esen rüzgar (sıcak yerden soğuk yere) ısıtıcı etki yapmalıydı, ancak soruda soğutucu deniyor. Bu seçenek yanlıştır.
- D) X: 60° Güney, Y: 50° Güney
- Y (50° Güney) Ekvator'a daha yakın, X (60° Güney) Ekvator'dan daha uzaktır. Yani Y daha sıcak, X daha soğuktur.
- Y'den X'e esen rüzgar (sıcak yerden soğuk yere) ısıtıcı etki yapmalıydı, ancak soruda soğutucu deniyor. Bu seçenek yanlıştır.
- E) X: 20° Güney, Y: 10° Güney
- Y (10° Güney) Ekvator'a daha yakın, X (20° Güney) Ekvator'dan daha uzaktır. Yani Y daha sıcak, X daha soğuktur.
- Y'den X'e esen rüzgar (sıcak yerden soğuk yere) ısıtıcı etki yapmalıydı, ancak soruda soğutucu deniyor. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece B seçeneği verilen rüzgar etkileriyle uyumludur.
Cevap B seçeneğidir.