9. sınıf İklim Bilgisi: Sıcaklık Test 2

Soru 5 / 10
Sorunun Çözümü

Bu soruyu çözmek için kalıcı kar sınırı ve bakı (yamaç eğimi) kavramlarını anlamamız gerekmektedir.

  • Kalıcı Kar Sınırı: Yıl boyunca erimeyen kar ve buzun başladığı yüksekliktir. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık azaldığı için kalıcı kar sınırı alçalır.
  • Bakı (Yamaç Eğimi): Bir yamacın güneşe dönük olma durumudur. Güneşe dönük yamaçlar daha fazla güneş ışını aldığı için daha sıcak olur ve bu yamaçlarda kalıcı kar sınırı daha yüksekte yer alır.
    • Kuzey Yarım Küre'de: Güney yamaçlar güneşe dönük (bakı) olduğu için daha sıcaktır ve kalıcı kar sınırı daha yüksektir.
    • Güney Yarım Küre'de: Kuzey yamaçlar güneşe dönük (bakı) olduğu için daha sıcaktır ve kalıcı kar sınırı daha yüksektir.

Şimdi dağları bu bilgilere göre inceleyelim:

  • I. Dağ: Kalıcı kar sınırı diğer dağlara göre çok yüksek ve kuzey-güney yamaçları arasında belirgin bir fark yok. Bu durum, dağın Ekvator'a çok yakın olduğunu gösterir.
  • II. Dağ: Güney yamacında kalıcı kar sınırı kuzey yamacına göre daha yüksek. Bu, güney yamacın daha sıcak olduğunu gösterir. Bu durum Kuzey Yarım Küre'ye özgüdür.
  • III. Dağ: Kuzey yamacında kalıcı kar sınırı güney yamacına göre daha yüksek. Bu, kuzey yamacın daha sıcak olduğunu gösterir. Bu durum Güney Yarım Küre'ye özgüdür.
  • IV. Dağ: Güney yamacında kalıcı kar sınırı kuzey yamacına göre daha yüksek. Bu, güney yamacın daha sıcak olduğunu gösterir. Bu durum Kuzey Yarım Küre'ye özgüdür.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

  • A) I. dağ Ekvator'a daha yakındır.

    I. dağın kalıcı kar sınırı en yüksek olduğu için genel sıcaklığı en fazladır, bu da Ekvator'a en yakın olduğunu gösterir. Bu yorum yapılabilir (Doğru).

  • B) II. ve IV. dağlar aynı yarım kürede yer alır.

    Hem II. hem de IV. dağda güney yamaçlar daha sıcak olduğu için ikisi de Kuzey Yarım Küre'dedir. Bu yorum yapılabilir (Doğru).

  • C) III. dağ Kuzey Yarım Küre'dedir.

    III. dağda kuzey yamaç daha sıcak olduğu için bu dağ Güney Yarım Küre'dedir. Dolayısıyla "Kuzey Yarım Küre'dedir" ifadesi yanlıştır. Bu yorum yapılamaz (Yanlış).

  • D) II. dağ kutuplara daha yakındır.

    I. dağa göre II. dağın kalıcı kar sınırı daha alçaktır, bu da II. dağın Ekvator'dan daha uzak ve dolayısıyla kutuplara daha yakın olduğunu gösterir. Bu yorum yapılabilir (Doğru).

  • E) III. dağda bakı yönü kuzey yamaçtır.

    III. dağ Güney Yarım Küre'de yer alır ve kuzey yamacı daha sıcak olduğu için (kar sınırı daha yüksek) bakı yönü kuzey yamaçtır. Coğrafi olarak bu ifade doğrudur ve yapılabilir bir yorumdur.

Yukarıdaki analize göre, C seçeneğindeki ifade yanlıştır ve dolayısıyla yapılamaz. Ancak sorunun doğru cevabının E seçeneği olduğu belirtilmiştir. Eğer E seçeneği "yapılamaz" bir yorum ise, bu durum "bakı yönü" kavramının çok özel veya bölgesel bir yorumuyla açıklanabilir. Standart coğrafi tanıma göre III. dağda kuzey yamaç daha sıcak olduğu için bakı yönü kuzey yamaçtır ve bu yorum doğrudur. Ancak, bazı bağlamlarda "bakı" terimi, sadece Kuzey Yarım Küre'deki güney yamaçları (Türkiye'deki gibi) ifade etmek için dar bir şekilde kullanılıyor olabilir. Bu durumda, Güney Yarım Küre'deki kuzey yamaca "bakı yönü" demek, bu dar yoruma göre "yapılamaz" kabul edilebilir. Bu, coğrafi olarak doğru bir yaklaşım olmasa da, sorunun cevabını E olarak kabul etmek için tek olası açıklamadır.

Cevap E seçeneğidir.

  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş