Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- Gölge boyunun en kısa olduğu an, Güneş'in en tepede olduğu ve yerel saatin 12.00 olduğu andır.
- Soruda bu anda ulusal saatin 12.40 olduğu belirtilmiştir.
- Türkiye'de ulusal saat 45° Doğu meridyenine göre ayarlanır.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
I. İç kesimlerde yer almaktadır ve yükseltisi fazladır.
- Verilen saat bilgisiyle bir yerin iç kesimlerde olup olmadığı veya yükseltisi hakkında bir çıkarım yapılamaz. Bu yargıya ulaşılamaz.
II. Ulusal saat ayar meridyeninin batısındadır.
- Merkezde yerel saat 12.00 iken, ulusal saat (45° Doğu meridyeninin saati) 12.40'tır.
- Merkezin yerel saati, ulusal saatten 40 dakika geridir ($12.00 < 12.40$).
- Yerel saati daha geri olan yerler, referans meridyeninin (ulusal saat ayar meridyeninin) batısında bulunur.
- Bu yargı doğrudur.
III. 35° Doğu meridyenindedir.
- Yerel saat ile ulusal saat arasındaki fark 40 dakikadır ($12.40 - 12.00 = 40$ dakika).
- Her 1° meridyen farkı 4 dakikaya eşittir.
- Meridyen farkı: $40 \text{ dakika} / 4 \text{ dakika/derece} = 10$ derecedir.
- Merkez, ulusal saat ayar meridyeni olan 45° Doğu meridyeninin 10° batısındadır (çünkü saati geridir).
- Merkezin meridyeni: $45^\circ \text{ Doğu} - 10^\circ = 35^\circ \text{ Doğu}$.
- Bu yargı doğrudur.
IV. Güneş, ulusal saat ayar meridyeninden daha önce doğmuştur.
- Merkezin ulusal saat ayar meridyeninin batısında olması (Yargı II'den), Güneş'in bu merkezde daha geç doğduğu anlamına gelir. Doğuda Güneş daha erken doğar, batıda daha geç doğar.
- Bu yargı yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, II ve III numaralı yargılar doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.