Sorunun Çözümü
Verilen soruda, göreceli (özel) konumla açıklanamayacak bir özelliğin bulunması istenmektedir. Coğrafyada konum iki ana başlıkta incelenir:
- Mutlak Konum (Matematik Konum): Bir yerin enlem ve boylam dereceleriyle ifade edilen, Ekvator'a ve Başlangıç Meridyeni'ne göre belirlenen konumudur. Bu konum sabittir ve değişmez.
- Göreceli Konum (Özel Konum): Bir yerin çevresindeki denizlere, karalara, komşu ülkelere, ticaret yollarına, boğazlara, dağlara, ovalara vb. diğer coğrafi unsurlara göre belirlenen konumudur. Bu konum, bir yerin ekonomik, siyasi, kültürel ve jeolojik özelliklerini etkiler.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) İngiltere'nin bir ada ülkesi olması: İngiltere'nin çevresindeki denizlere göre durumu (kara ile bağlantısının olmaması) göreceli konumla açıklanır.
- B) Japonya'da sık sık deprem görülmesi: Japonya'nın tektonik levha sınırları üzerinde yer alması, yani çevresindeki jeolojik yapılarla ilişkisi göreceli konumla açıklanır.
- C) Türkiye ve Mısır'ın iki kıtada topraklarının olması: Bu ülkelerin kıtalararası geçiş noktasında bulunması, çevresindeki kıtalara göre özel bir durumdur ve göreceli konumla açıklanır.
- D) Avustralya'nın Ekvator'un güneyinde ve Başlangıç meridyeninin doğusunda yer alması: Ekvator ve Başlangıç Meridyeni, Dünya üzerindeki enlem ve boylam sisteminin referans noktalarıdır. Bir yerin bunlara göre konumu, doğrudan enlem ve boylam dereceleriyle ifade edilen mutlak konumunu belirtir. Bu, göreceli bir özellik değildir.
- E) İtalya'nın yarımada ülkesi olması: İtalya'nın üç tarafının denizlerle çevrili olması, çevresindeki denizlere göre özel bir durumdur ve göreceli konumla açıklanır.
Bu durumda, Avustralya'nın Ekvator ve Başlangıç Meridyeni'ne göre konumu, mutlak konum özelliklerinden biridir ve göreceli konumla açıklanmaz.
Cevap D seçeneğidir.