Sorunun Çözümü
- Dünya'nın eksen hareketi batıdan doğuya doğrudur. Bu dönüş yönü, birçok coğrafi olayın oluşumunda etkilidir.
- A) Coğrafi yönler oluşur: Dünya'nın batıdan doğuya dönmesi, Güneş'in doğudan doğup batıdan batması algısını yaratır ve bu da coğrafi yönlerin (doğu, batı) temelini oluşturur. Bu, dönüş yönünün bir sonucudur.
- B) Güneş doğuda erken doğup erken batarken batıda daha geç doğar ve daha geç batar: Dünya batıdan doğuya döndüğü için doğudaki yerler Güneş'i daha önce görür. Bu, dönüş yönünün bir sonucudur.
- C) Bir yerin doğusunda bulunan yerlerin yerel saati, batısında bulunan yerlere göre daha ileridir: Dünya'nın batıdan doğuya dönmesi nedeniyle, doğudaki meridyenler Güneş'in karşısından daha önce geçer ve bu da yerel saat farklarını oluşturur. Bu, dönüş yönünün bir sonucudur.
- D) Sürekli rüzgârlar ve okyanus akıntıları Kuzey Yarım Küre'de hareket yönünün sağına, Güney Yarım Küre'de ise hareket yönünün soluna doğru sapar: Bu durum, Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan Coriolis kuvveti ile açıklanır. Coriolis kuvvetinin yönü, Dünya'nın dönüş yönüne bağlıdır. Bu, dönüş yönünün bir sonucudur.
- E) Çizgisel hız Ekvator çevresinde fazla iken, kutuplara doğru azalır: Çizgisel hız ($v = \omega r$) Dünya'nın dönüşünün bir sonucudur, ancak bu durum Dünya'nın dönüş yönünden (batıdan doğuya) değil, Dünya'nın küresel şeklinden ve dönme ekseninden uzaklığın (r) Ekvator'da en fazla, kutuplarda ise en az olmasından kaynaklanır. Dünya ters yönde dönseydi bile çizgisel hız dağılımı aynı olurdu. Dolayısıyla bu, dönüş yönünün değil, dönüşün ve şeklin bir sonucudur.
- Doğru Seçenek E'dır.