Sorunun Çözümü
Verilen deneyde, bir pil, iletken teller ve bir ampul kullanılarak elektrik devresi oluşturulmuştur. Deney iki farklı durumda incelenmiştir:
- 1. Durum: İletken tellerin uçları cam bardağın cam kısmına temas ettirilmiştir. Bu durumda ampul ışık vermemiştir.
- 2. Durum: İletken tellerin uçları cam bardak içerisindeki sirkeli suya batırılmıştır. Bu durumda ampul ışık vermeye başlamıştır.
Bu gözlemler ışığında, verilen çıkarımları değerlendirelim:
- I. Cam elektrik yalıtkanı iken sirkeli su elektrik iletkenidir.
- 1. durumda tellerin cama temas etmesiyle ampul yanmadığına göre cam elektrik yalıtkanıdır.
- 2. durumda tellerin sirkeli suya batırılmasıyla ampul yandığına göre sirkeli su elektrik iletkenidir.
- Bu çıkarım, deney gözlemleriyle tamamen uyumludur. Doğru.
- II. Cam bardak yerine metal bir bardak kullanılırsa 1. durumdaki ampul yine ışık vermez.
- 1. durumda ampulün yanmamasının nedeni camın yalıtkan olmasıdır.
- Eğer cam bardak yerine metal bir bardak kullanılsaydı, metal elektrik iletkeni olduğu için teller metal bardağa değdiğinde devre tamamlanır ve ampul ışık verirdi.
- Bu nedenle "yine ışık vermez" ifadesi yanlıştır. Yanlış.
- III. Sirkeli su yerine saf su ile yapılan deney gözlemi sonucu ampul ışık verir.
- Sirkeli su (asetik asit çözeltisi) iyon içerdiği için elektriği iletir.
- Saf su ise çok az iyon içerir ve elektriği yok denecek kadar az iletir (pratikte yalıtkan kabul edilir). Bu nedenle, saf su kullanıldığında ampul ışık vermez.
- Bu nedenle "ampul ışık verir" ifadesi yanlıştır. Yanlış.
Yapılan değerlendirmelere göre, sadece I. çıkarım doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.