Sorunun Çözümü
Bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Reosta ve Direnç İlişkisi: Reosta, devredeki direnci ayarlamak için kullanılan bir elemandır. Sürgü hareket ettirildiğinde, akımın geçtiği direnç telinin uzunluğu değişir. Direnç, telin uzunluğu ile doğru orantılıdır (\(R = \rho \frac{L}{A}\)).
- Akım Yolu: Devrede akım, pilin pozitif kutbundan çıkar, ampulden geçer ve reostanın direnç teline soldan girer. Sürgü, akımın direnç telinden çıkış noktasını belirler.
Şimdi verilen ifadeleri değerlendirelim:
- I. İfade: "Devredeki direncin artmasının nedeni sürgünün 1 yönünde hareket etmesidir."
- Sürgü 1 yönünde (sola doğru) hareket ettiğinde, akımın reosta içinde katettiği direnç telinin uzunluğu artar.
- Direnç telinin uzunluğu arttıkça, devrenin toplam direnci de artar.
- Bu nedenle, I. ifade doğrudur.
- II. İfade: "Devredeki direncin azalmasının nedeni sürgünün 2 yönünde hareket etmesidir."
- Sürgü 2 yönünde (sağa doğru) hareket ettiğinde, akımın reosta içinde katettiği direnç telinin uzunluğu azalır.
- Direnç telinin uzunluğu azaldıkça, devrenin toplam direnci de azalır.
- Bu nedenle, II. ifade doğrudur.
- III. İfade: "Sürgü ampul parlaklığını her iki yönde artırmıştır."
- Ampulün parlaklığı, üzerinden geçen akım şiddeti ile doğru orantılıdır (\(P = I^2 R_{ampul}\)). Ohm Kanunu'na göre \(I = V/R_{toplam}\).
- Sürgü 1 yönünde hareket ettiğinde (direnç artar), devreden geçen akım azalır ve ampulün parlaklığı azalır.
- Sürgü 2 yönünde hareket ettiğinde (direnç azalır), devreden geçen akım artar ve ampulün parlaklığı artar.
- Dolayısıyla, sürgü ampul parlaklığını her iki yönde artırmaz; bir yönde artırır, diğer yönde azaltır.
- Bu nedenle, III. ifade yanlıştır.
Sonuç olarak, I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.