Sorunun Çözümü
Verilen deneyde, başlangıçta bir motor ve pervaneden oluşan bir devre kurulmuş ve pervanenin dakikada 1000 tur döndüğü gözlemlenmiştir. Daha sonra devreye bir ampul eklenmiş ve pil, başlangıçtaki pil ile aynı özdeş bir pille değiştirilmiştir. Bu değişiklikler sonucunda pervanenin dakikada 600 tur döndüğü ölçülmüştür.
- A seçeneği: Her iki devrede de aynı motor ve pervanenin kullanılması, deneyin bağımsız değişkeninin (ampulün eklenmesi) etkisini doğru bir şekilde gözlemlememizi sağlar. Bu, kontrollü bir deney için gereklidir ve sonucun doğru yorumlanmasına katkıda bulunur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B seçeneği: Ampul eklendiğinde pervanenin tur sayısı 1000'den 600'e düşmüştür. Bu durum, devredeki toplam direncin arttığını ve dolayısıyla akımın azaldığını gösterir. Ampulün devredeki akımı azaltması, onun bir elektriksel dirence sahip olduğunu kanıtlar. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- C seçeneği: Kontrollü (sabit) değişkenler, deney boyunca değiştirilmeyen ve sabit tutulan faktörlerdir. Pervanenin tur sayısı (1000 tur/dk'dan 600 tur/dk'ya düşmüştür) deneyin bir sonucudur, yani bağımlı değişkendir. Sabit tutulan bir değişken değildir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- D seçeneği: İkinci ölçüme geçmeden önce pilin aynı özdeş bir pille değiştirilmesi, pilin ömrü veya şarj seviyesi gibi faktörlerin deney sonucunu etkilemesini engeller. Bu, her iki ölçümde de aynı potansiyel farkın sağlandığını varsaymamızı kolaylaştırır ve deneyin güvenilirliğini artırır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.