Sorunun Çözümü
Verilen hipotez: "İletkenin türü değiştikçe elektriksel direnç değişir."
Bu hipotezi test etmek için, sadece iletkenin türü değiştirilmeli, diğer tüm değişkenler (iletkenin boyu ve kesit alanı) sabit tutulmalıdır. Bilimsel deneylerde, test edilen değişken dışındaki tüm faktörler kontrol altında tutulmalıdır.
- Elektriksel direnç formülü: \(R = \rho \frac{L}{S}\) şeklindedir. Burada \(R\) direnç, \(\rho\) özdirenç (iletkenin türüne bağlı), \(L\) iletkenin boyu ve \(S\) iletkenin kesit alanıdır.
- Hipotez, \(\rho\) (özdirenç) değiştiğinde \(R\) (direnç) değişip değişmediğini sorgulamaktadır.
- Bu nedenle, \(L\) ve \(S\) değerleri sabit tutulmalı, sadece iletkenin malzemesi (\(\rho\)) değiştirilmelidir.
Şıkları inceleyelim:
- A) İletkenin türü aynı (Bakır), kesit alanı aynı (S), ancak boyu farklı (L ve 2L). Bu, boyun dirence etkisini test eder.
- B) İletkenin türü aynı (Bakır), boyu aynı (L), ancak kesit alanı farklı (S ve 2S). Bu, kesit alanının dirence etkisini test eder.
- C) İletkenin türü aynı (Demir), boyu aynı (L), ancak kesit alanı farklı (S ve 2S). Bu da kesit alanının dirence etkisini test eder.
- D) İletkenin boyu aynı (L), kesit alanı aynı (S), ancak iletkenin türü farklı (Bakır ve Demir). Bu düzenek, iletkenin türünün dirence etkisini test etmek için idealdir, çünkü diğer tüm değişkenler sabit tutulmuştur.
Cevap D seçeneğidir.