Sorunun Çözümü
Bir bilimsel deneyde, değişkenler üç ana kategoriye ayrılır:
- Bağımsız Değişken: Deneyde etkisi incelenen ve deneyci tarafından değiştirilen değişkendir.
- Bağımlı Değişken: Bağımsız değişkendeki değişime bağlı olarak değişen ve gözlemlenen veya ölçülen değişkendir.
- Kontrol Edilen Değişkenler: Deneyin güvenilirliğini sağlamak için sabit tutulan değişkenlerdir.
Verilen deneyde öğrenci, "ampul parlaklığının iletkenin uzunluğuna bağlı olduğunu gözlemlemek" istemektedir. Bu ifade, bize bağımsız ve bağımlı değişkenleri doğrudan ipucu olarak vermektedir:
- Neyi değiştiriyoruz? İletkenin uzunluğunu (bir devrede 2L, diğerinde L). Bu, deneyci tarafından manipüle edilen değişkendir. Dolayısıyla, iletkenin uzunluğu bağımsız değişkendir.
- Neyi gözlemliyoruz veya ölçüyoruz? Ampul parlaklığını. Bu, bağımsız değişkendeki değişime bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur. Dolayısıyla, ampul parlaklığı bağımlı değişkendir.
Deneyde sabit tutulan (kontrol edilen) değişkenler ise şunlardır:
- İletkenin cinsi (Bakır)
- İletkenin kesit alanı (S)
- Pil sayısı (her iki devrede de birer pil)
- Ampul sayısı (her iki devrede de birer ampul)
Bu analiz ışığında seçeneklere baktığımızda:
- Bağımlı değişken: Ampul parlaklığı
- Bağımsız değişken: İletkenin uzunluğu
Bu eşleşme B seçeneğinde bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.