Sorunun Çözümü
Bir devredeki ampulün parlaklığı, üzerinden geçen akımın şiddetiyle doğru orantılıdır. Akım şiddeti ne kadar yüksekse, ampul o kadar parlak yanar. Akım şiddeti ise devrenin toplam direncine bağlıdır.
- Ohm Kanunu: Bir devredeki akım ($I$), gerilim ($V$) ile doğru, toplam direnç ($R_{toplam}$) ile ters orantılıdır. Yani, $I = \frac{V}{R_{toplam}}$.
- Reosta ve Toplam Direnç: Reosta, devrenin toplam direncini değiştirmek için kullanılan ayarlı bir dirençtir. Reostanın direnci artırılırsa, devrenin toplam direnci ($R_{toplam}$) artar.
- Akım ve Parlaklık İlişkisi:
- Eğer reostanın direnci artırılırsa, devrenin toplam direnci ($R_{toplam}$) artar.
- Toplam direnç arttığı için devreden geçen akım ($I$) azalır ($I = \frac{V}{R_{toplam}}$).
- Ampulün parlaklığı, üzerinden geçen akımın karesiyle ($P = I^2 \cdot R_{ampul}$) doğru orantılı olduğundan, akım azaldığında ampulün parlaklığı da azalır.
Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
- A) Reostanın direnci artarsa devredeki ampulün parlaklığı azalır. Bu ifade, yukarıdaki açıklamalarla tamamen uyumludur. Reosta direnci artınca toplam direnç artar, akım azalır ve ampulün parlaklığı azalır.
- B) Reostanın direnci azalırsa devredeki ampulün parlaklığı azalır. Reosta direnci azalırsa toplam direnç azalır, akım artar ve ampulün parlaklığı artar. Bu ifade yanlıştır.
- C) Reostanın direnci artarsa devredeki ampulün parlaklığı artar. Reosta direnci artarsa parlaklık azalır. Bu ifade yanlıştır.
- D) Reosta direncinin değişmesi ampul parlaklığını etkilemez. Reosta direnci, devrenin toplam direncini ve dolayısıyla akımı etkilediği için ampul parlaklığını doğrudan etkiler. Bu ifade yanlıştır.
Cevap A seçeneğidir.