Verilen görselde buzun su içerisinde yüzdüğü açıkça görülmektedir. Bu durum, yoğunluk farkından kaynaklanan temel bir fizik prensibidir.
- A) Buzun dibe batması gerekirdi.
Görselde buzun yüzdüğü açıkça görülmektedir. Bir cismin bir sıvı içinde yüzebilmesi için yoğunluğunun sıvının yoğunluğundan daha az olması gerekir. Eğer buzun yoğunluğu sudan fazla olsaydı, dibe batardı. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Buz erirse suyun yüksekliği azalır.
Yüzen bir buz kütlesi eridiğinde, su seviyesi değişmez. Bunun nedeni, buzun yüzerken kendi ağırlığı kadar suyu yer değiştirmesidir. Buz eridiğinde oluşan suyun hacmi, buzun yüzerken yer değiştirdiği suyun hacmine eşittir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
Matematiksel olarak:
Yüzen buzun kütlesi \(m_{buz}\) olsun. Yüzen cisim için Arşimet prensibi gereği, kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir:
\(F_k = G_{buz}\)
\(\rho_{su} \cdot V_{batan} \cdot g = m_{buz} \cdot g\)
\(\rho_{su} \cdot V_{batan} = m_{buz}\)
Buz eridiğinde oluşan suyun kütlesi de \(m_{buz}\) olur. Bu suyun hacmi \(V_{eriyen\_su}\) ise:
\(V_{eriyen\_su} = \frac{m_{buz}}{\rho_{su}}\)
Yukarıdaki iki denklemden, \(V_{batan} = V_{eriyen\_su}\) olduğu görülür. Yani, buzun erimesiyle oluşan suyun hacmi, buzun yüzerken yer değiştirdiği suyun hacmine eşittir. Bu da su seviyesinin değişmeyeceği anlamına gelir.
- C) Buzun yoğunluğu sudan daha azdır.
Bir cismin bir sıvı içinde yüzmesi, o cismin yoğunluğunun sıvının yoğunluğundan daha az olduğu anlamına gelir. Görselde buzun su üzerinde yüzdüğü açıkça görüldüğünden, buzun yoğunluğu sudan daha azdır. Bu, suyun donarken hacminin artmasının bir sonucudur. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Su alttan donar.
Su, diğer maddelerden farklı olarak +4°C'de en yoğun haldedir. Sıcaklık 4°C'nin altına düştüğünde yoğunluğu azalır ve donduğunda (0°C) yoğunluğu daha da azalır. Bu nedenle göl ve denizlerde su yüzeyden donmaya başlar ve buz tabakası suyun üzerinde kalır. Bu durum, su altındaki canlı yaşamının devamlılığı için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.