Sorunun Çözümü
Verilen deneyleri ve çıkarımları adım adım inceleyelim:
- Deney 1 Analizi:
- Başlangıç sıcaklığı 70°C iken, 5 dakika sonunda 140°C'ye yükselmiştir.
- Tek bir ısı kaynağı kullanılmıştır.
- Sıvının hacmi artmış, ancak kabın içinde kalmıştır.
- Deney 2 Analizi:
- Başlangıç sıcaklığı 70°C iken, 5 dakika sonunda 180°C'ye yükselmiştir.
- İki ısı kaynağı kullanılmıştır, yani Deney 1'e göre daha fazla ısı verilmiştir.
- Sıvının hacmi o kadar artmıştır ki kaptan taşmıştır.
Şimdi çıkarımları değerlendirelim:
- I. Verilen ısı miktarı artarsa aynı süre sonunda sıvıların genleşme miktarı artar.
- Deney 1'de tek ısı kaynağı ile sıcaklık 70°C artmış ve sıvı genleşmiştir.
- Deney 2'de iki ısı kaynağı ile sıcaklık 110°C artmış ve sıvı taşacak kadar genleşmiştir.
- Bu durum, verilen ısı miktarı arttıkça genleşme miktarının da arttığını açıkça göstermektedir. Bu çıkarım doğrudur.
- II. Termometrede yer alan sıvı, ısı alınca büzülmeye başlamıştır.
- Termometreler, içlerindeki sıvının (cıva veya alkol gibi) ısı aldığında genleşmesi prensibiyle çalışır. Sıcaklık arttıkça sıvı genleşir ve seviyesi yükselir.
- Deneylerde sıcaklık artışı gözlemlendiği için termometre içindeki sıvı büzülmemiş, aksine genleşmiştir. Bu çıkarım yanlıştır.
- III. Verilen ısı miktarı ile genleşen sıvıların hacimleri artar.
- Her iki deneyde de sıvılara ısı verildiğinde sıcaklıkları artmış ve sıvı seviyeleri yükselmiştir (Deney 2'de taşma noktasına gelmiştir).
- Sıvı seviyesinin yükselmesi, sıvının hacminin arttığını gösterir. Bu, ısınan maddelerin genleşmesi temel fizik prensibidir. Bu çıkarım doğrudur.
Yapılan analizlere göre I ve III numaralı çıkarımlar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.