Sorunun Çözümü
Verilen soruda, maddelerin ısı alarak veya vererek hacimlerinde meydana gelen değişimlerin (genleşme ve büzülme) günlük hayattaki uygulamaları sorulmaktadır. Hangi aracın bu prensiplerden yararlanılarak tasarlanmadığı bulunmalıdır.
- Termometre: İçindeki sıvının (cıva veya alkol) sıcaklıkla genleşip büzülmesi prensibine göre çalışır. Sıcaklık arttıkça sıvı genleşir ve yükselir, azaldıkça büzülür ve alçalır. Dolayısıyla genleşme ve büzülme olaylarından yararlanılır.
- Sıcak hava balonu: Balonun içindeki hava ısıtıldığında genleşir ve yoğunluğu azalır. Yoğunluğu azalan sıcak hava, çevresindeki soğuk havadan daha hafif olduğu için balonu yukarı kaldırır. Bu da genleşme prensibinin bir uygulamasıdır.
- Dinamometre: Kuvvet veya ağırlık ölçmek için kullanılan bir araçtır. Temel çalışma prensibi, bir yayın uygulanan kuvvete orantılı olarak uzamasıdır (Hooke Yasası). Bu, mekanik bir esneklik prensibidir ve ısı ile genleşme veya büzülme olaylarıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- Su ısıtıcısı: Suyu ısıtarak kaynatır. Suyun ısıtılmasıyla genleşmesi bir sonuçtur. Ayrıca, birçok modern su ısıtıcısında bulunan otomatik kapanma mekanizmaları, farklı metallerin farklı oranlarda genleşmesi prensibine dayanan bimetalik şeritler kullanılarak tasarlanmıştır. Bu da genleşme prensibinden yararlanıldığını gösterir.
Yukarıdaki analizlere göre, dinamometre dışındaki tüm araçlar genleşme ve büzülme prensiplerinden doğrudan veya dolaylı olarak yararlanılarak tasarlanmıştır. Dinamometre ise mekanik esneklik prensibiyle çalışır.
Cevap C seçeneğidir.