Sorunun Çözümü
Verilen soruda, kırmızı ve mavi zeminlere farklı renklerde ışıklar gönderildiğinde öğrencilerin yaptığı gözlemler incelenerek hangi çıkarımın yapılamayacağı sorulmaktadır.
- Gözlem 1: Kırmızı zemin üzerine kırmızı ışık gönderildiğinde yüzey kırmızı görülür. Bu, kırmızı zeminin kırmızı ışığı yansıttığını gösterir.
- Gözlem 2: Kırmızı zemin üzerine beyaz ışık gönderildiğinde yüzey kırmızı görülür. Beyaz ışık tüm renkleri içerir. Kırmızı zemin, beyaz ışıktaki kırmızı bileşeni yansıtırken diğer renkleri soğurur.
- Gözlem 3: Mavi zemin üzerine yeşil ışık gönderildiğinde yüzey siyah görülür. Bu, mavi zeminin yeşil ışığı soğurduğunu ve yansıtmadığını gösterir.
- Gözlem 4: Mavi zemin üzerine kırmızı ışık gönderildiğinde yüzey siyah görülür. Bu da mavi zeminin kırmızı ışığı soğurduğunu ve yansıtmadığını gösterir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Cisimler beyaz ışık altında kendi rengini yansıtır.
- Kırmızı zemin, beyaz ışık altında kırmızı görünmüştür (Gözlem 2). Bu, kırmızı zeminin kendi rengi olan kırmızıyı yansıttığını gösterir. Bu çıkarım yapılabilir.
- B) Cisimlerden ışık yansımazsa cisim siyah görünür.
- Mavi zemin, yeşil ışık altında siyah görünmüştür (Gözlem 3). Mavi zemin, kırmızı ışık altında da siyah görünmüştür (Gözlem 4). Her iki durumda da zemin, gönderilen ışığı yansıtmadığı için siyah görünmüştür. Bu çıkarım yapılabilir.
- C) Cisimler yansıttığı ışık renginde görünür.
- Kırmızı zemin kırmızı ışığı yansıttığında kırmızı görünür (Gözlem 1). Beyaz ışıktan kırmızı yansıttığında kırmızı görünür (Gözlem 2). Işık yansıtmadığında (Gözlem 3 ve 4) siyah görünür. Bu, cisimlerin yansıttığı ışığın renginde göründüğü ilkesini destekler. Bu çıkarım yapılabilir.
- D) Cisme kendi renginden farklı renkte bir ışık gönderilirse hiçbir zaman yansıma olmaz.
- Gözlemler (Mavi zemin + Yeşil ışık = Siyah; Mavi zemin + Kırmızı ışık = Siyah) mavi zeminin kendi rengi dışındaki ışıkları yansıtmadığını göstermektedir. Ancak bu, "hiçbir zaman yansıma olmaz" gibi genel bir yargıyı desteklemez. Örneğin, sarı bir cisim (kırmızı ve yeşilin karışımı) üzerine kırmızı ışık gönderildiğinde, kendi renginden farklı (sarı değil kırmızı) olmasına rağmen kırmızı ışığı yansıtır ve kırmızı görünür. Bu nedenle, bu genelleme verilen gözlemlerden yapılamaz.
Cevap D seçeneğidir.