Sorunun Çözümü
Verilen hipotezleri ve deney düzeneklerini inceleyelim:
- Hipotez A: Işık şiddetinin artması radyometrenin yapraklarının daha hızlı dönmesini sağlar. (Bağımsız değişken: Işık şiddeti, Bağımlı değişken: Dönüş hızı)
- Hipotez B: Işık kaynağının radyometreye olan uzaklığı radyometre yapraklarının dönüş hızını etkiler. (Bağımsız değişken: Uzaklık, Bağımlı değişken: Dönüş hızı)
Deney düzenekleri:
- Düzenek 1: 1 el feneri, 3 m uzaklık.
- Düzenek 2: 1 el feneri, 6 m uzaklık.
- Düzenek 3: 2 el feneri, 3 m uzaklık.
Şimdi ifadeleri değerlendirelim:
- I. İfade: Hipotez A'yı test etmek için 1 ve 3. düzenekler kullanılmalıdır.
- Hipotez A, ışık şiddetinin etkisini inceler. Bu nedenle, ışık şiddeti farklı olmalı, diğer tüm faktörler (uzaklık gibi) sabit tutulmalıdır.
- Düzenek 1'de 1 el feneri ve 3 m uzaklık varken, Düzenek 3'te 2 el feneri ve 3 m uzaklık vardır.
- Uzaklık (3 m) sabit tutulmuş, ışık şiddeti (1 el feneri vs. 2 el feneri) değiştirilmiştir. Bu, Hipotez A'yı test etmek için uygun bir karşılaştırmadır.
- Bu ifade doğrudur.
- II. İfade: Hipotez B'yi test etmek için 1 ve 2. düzenekler kullanılmalıdır.
- Hipotez B, ışık kaynağının uzaklığının etkisini inceler. Bu nedenle, uzaklık farklı olmalı, diğer tüm faktörler (ışık şiddeti gibi) sabit tutulmalıdır.
- Düzenek 1'de 1 el feneri ve 3 m uzaklık varken, Düzenek 2'de 1 el feneri ve 6 m uzaklık vardır.
- Işık şiddeti (1 el feneri) sabit tutulmuş, uzaklık (3 m vs. 6 m) değiştirilmiştir. Bu, Hipotez B'yi test etmek için uygun bir karşılaştırmadır.
- Bu ifade doğrudur.
- III. İfade: Her iki hipotez için kurulan deney düzeneklerinin bağımlı değişkeni radyometre yapraklarının dönüş hızıdır.
- Bir deneyde, bağımlı değişken, bağımsız değişkenin değiştirilmesiyle gözlemlenen veya ölçülen sonuçtur.
- Hipotez A'da ışık şiddeti değiştirilerek dönüş hızı ölçülür.
- Hipotez B'de uzaklık değiştirilerek dönüş hızı ölçülür.
- Her iki durumda da, radyometre yapraklarının dönüş hızı, değişen faktörlerin bir sonucu olarak ölçülen değerdir. Dolayısıyla, bağımlı değişkendir.
- Bu ifade doğrudur.
Tüm ifadeler (I, II ve III) doğru olduğu için, doğru seçenek D'dir.
Cevap D seçeneğidir.