Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyerek doğru sonuca ulaşalım:
- Metin, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapılan hayvancılık türlerini açıklamaktadır.
- Karasal iklimin görüldüğü orta ve güneydoğu kesimlerde koyun yetiştiriciliği yapıldığı belirtilmiştir. Burada iklimin hayvancılık türünü etkilediği görülmektedir.
- Akdeniz kıyılarında ise kıl keçisi yetiştirildiği ifade edilmiştir. Akdeniz iklimi ve bitki örtüsü (makiler) kıl keçisi için uygun ortam sağlar. Bu da iklim ve bitki örtüsünün etkisini gösterir.
- Meraların fazla yer kapladığı doğu ve kuzeydoğu kesimlerde ise büyükbaş hayvancılık yapıldığı belirtilmiştir. Burada da bitki örtüsünün (mera varlığı) hayvancılık türünü belirleyici olduğu açıktır.
Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
- A) Ülkemizdeki hayvancılık faaliyetlerinin dağılımında iklim ve bitki örtüsü etkili olmuştur. Metinde açıkça iklim (karasal iklim, Akdeniz kıyıları) ve bitki örtüsü (meraların varlığı) ile hayvancılık türleri arasında doğrudan bir ilişki kurulmuştur. Bu yargı, metnin ana fikrini özetlemektedir.
- B) Meraların bulunduğu yerlerde daha çok keçi ve koyun yetiştiriciliği yapılmaktadır. Metinde meraların fazla olduğu yerlerde büyükbaş hayvancılık yapıldığı belirtilmiştir. Koyun karasal iklimle, keçi ise Akdeniz kıyılarıyla ilişkilendirilmiştir, doğrudan meralarla değil. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.
- C) Türkiye'de genel olarak besi (ahır) hayvancılığı tercih edilmektedir. Metin, mera hayvancılığına (koyun, keçi, büyükbaş) odaklanmıştır ve besi hayvancılığı hakkında herhangi bir bilgi içermemektedir. Bu yargıya ulaşılamaz.
- D) Hayvancılık faaliyetleri üzerinde coğrafi şartların etkisi bulunmamaktadır. Metnin tamamı, coğrafi şartların (iklim, bitki örtüsü) hayvancılık faaliyetleri üzerindeki etkisini anlatmaktadır. Bu yargı, metinde anlatılanlarla tamamen çelişmektedir.
Yukarıdaki analizden de anlaşılacağı üzere, metinde verilen tüm örnekler hayvancılık türlerinin dağılımında iklim ve bitki örtüsünün belirleyici rol oynadığını göstermektedir.
Cevap A seçeneğidir.