Sorunun Çözümü
Cemil Öğretmen'in paylaştığı görselleri ve tutulma türlerini inceleyelim:
- Şekil I: Güneş, Ay ve Dünya'nın aynı doğrultuda olduğu, Ay'ın Güneş ile Dünya arasına girerek Güneş'i kapattığı durumdur. Bu bir Güneş Tutulmasıdır.
- Şekil II: Güneş, Dünya ve Ay'ın aynı doğrultuda olduğu, Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girerek Ay'ın üzerine gölge düşürdüğü durumdur. Bu bir Ay Tutulmasıdır.
Şimdi tablodaki ifadeleri Şekil I (Güneş Tutulması), Şekil II (Ay Tutulması) veya her ikisi için de geçerli olup olmadığına göre değerlendirelim:
- "Yalnızca Ay'ın dolunay evresinde gerçekleşir."
- Güneş Tutulması (Şekil I) yeni ay evresinde, Ay Tutulması (Şekil II) dolunay evresinde gerçekleşir. Bu ifade Ay Tutulması'na (Şekil II) özgüdür.
- Bu hücre kırmızı renkte olmalıdır.
- "Gündüz yaşanan bölgelerde gözlenir."
- Güneş Tutulması (Şekil I), Güneş'in görüldüğü, yani Dünya'nın gündüz yaşanan bölgelerinde gözlenir. Ay Tutulması (Şekil II) ise gece yaşanan bölgelerde gözlenir. Bu ifade Güneş Tutulması'na (Şekil I) özgüdür.
- Bu hücre mavi renkte olmalıdır.
- "Gölge oluşumu ile gerçekleşir."
- Hem Güneş Tutulmasında (Ay'ın gölgesi Dünya'ya düşer) hem de Ay Tutulmasında (Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer) gölge oluşumu esastır. Bu ifade her iki tutulma için de ortaktır.
- Bu hücre sarı renkte olmalıdır.
- "Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı Ay'ın Güneş'e olan uzaklığından fazladır."
- Bu, genel bir astronomik bilgidir ve her zaman doğrudur. Hem Güneş hem de Ay tutulması sırasında bu durum geçerlidir. Bu ifade her iki tutulma için de ortaktır.
- Bu hücre sarı renkte olmalıdır.
- "Gerçekleşebilmesi için Ay, Güneş ve Dünya aynı doğrultuda olmalıdır."
- Hem Güneş Tutulması hem de Ay Tutulması için bu üç gök cisminin yaklaşık olarak aynı doğrultuda olması temel şarttır. Bu ifade her iki tutulma için de ortaktır.
- Bu hücre sarı renkte olmalıdır.
- "Ay, karanlıkta kaldığı için Dünya üzerinden gözlenemez."
- Ay Tutulmasında (Şekil II) Ay, Dünya'nın gölgesinde kalır ve parlaklığını kaybeder, yani "karanlıkta kalır". "Gözlenemez" ifadesi mutlak anlamda doğru olmasa da, Ay'ın normal parlaklığında gözlenemediği veya karanlıkta kaldığı için farklı gözlendiği kastedilmektedir. Bu durum Ay Tutulması'na (Şekil II) özgüdür. Güneş Tutulmasında Ay karanlıkta kalmaz, Güneş'i kapatır.
- Bu hücre kırmızı renkte olmalıdır.
Buna göre tablonun doğru renklendirilmiş hali aşağıdaki gibidir:
- Sol Üst Hücre: Kırmızı
- Sağ Üst Hücre: Sarı
- Sol Orta Hücre: Mavi
- Sağ Orta Hücre: Sarı
- Sol Alt Hücre: Sarı
- Sağ Alt Hücre: Kırmızı
Bu sıralama C seçeneğindeki tablo görünümü ile eşleşmektedir.
Cevap C seçeneğidir.