Verilen senaryoda öğrencilerin rolleri şunlardır:
- Ahmet: Güneş (Işık kaynağı)
- Batuhan: Ay
- Ömer: Dünya
Şimdi her bir dizilimi ve seçenekleri inceleyelim:
1. Dizilim: Ahmet – Batuhan – Ömer
- Güneş (Ahmet) – Ay (Batuhan) – Dünya (Ömer)
- Bu dizilimde Ay, Güneş ile Dünya arasına girmiştir. Bu durum Güneş Tutulmasını temsil eder. Ay'ın gölgesi Dünya üzerine düşer.
2. Dizilim: Ömer – Batuhan – Ahmet
- Dünya (Ömer) – Ay (Batuhan) – Güneş (Ahmet)
- Bu dizilimde de Ay, Güneş ile Dünya arasına girmiştir (sadece bakış açısı farklıdır). Bu da Güneş Tutulmasını temsil eder.
3. Dizilim: Ahmet – Ömer – Batuhan
- Güneş (Ahmet) – Dünya (Ömer) – Ay (Batuhan)
- Bu dizilimde Dünya, Güneş ile Ay arasına girmiştir. Bu durum Ay Tutulmasını temsil eder. Dünya'nın gölgesi Ay üzerine düşer.
4. Dizilim: Batuhan – Ahmet – Ömer
- Ay (Batuhan) – Güneş (Ahmet) – Dünya (Ömer)
- Bu dizilimde Güneş, Ay ile Dünya arasına girmiştir. Güneş bir ışık kaynağı olduğu için bu durum bilimsel olarak bir tutulma olayına karşılık gelmez ve mümkün değildir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) 1 ve 2 durumlarında öğrenciler Güneş tutulmasını göstermişlerdir.
Yukarıdaki analizimize göre, hem 1. hem de 2. dizilim Güneş Tutulmasını temsil eder. Bu ifade doğrudur.
- B) 2 ve 3 durumlarında ışık kaynağı aynıdır.
2. dizilimde ışık kaynağı Ahmet (Güneş), 3. dizilimde de ışık kaynağı Ahmet (Güneş)'tir. Bu ifade doğrudur.
- C) 4 dizilimi bilimsel olarak mümkün değildir.
4. dizilimde Güneş, Ay ile Dünya arasına girmiştir. Güneş ışık kaynağı olduğu için bu durum bir tutulma olayı olarak bilimsel açıdan mümkün değildir. Bu ifade doğrudur.
- D) 3 dizilimindeki olayda Dünya'nın bir kısmı gölgede kalır.
3. dizilim Ay Tutulmasını temsil eder (Güneş – Dünya – Ay). Ay tutulmasında Dünya'nın gölgesi Ay üzerine düşer, yani Ay gölgede kalır. Dünya'nın kendisi gölgede kalmaz. Dünya'nın gölgede kalması (Ay'ın gölgesinin Dünya'ya düşmesi) Güneş tutulması olayıdır. Bu ifade yanlıştır.
Soruda "hangi yorum yapılamaz?" diye sorulduğu için, yanlış olan ifadeyi bulmamız gerekmektedir.
Cevap D seçeneğidir.