Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım, kısa ve öz bir şekilde çözelim:
- Gözlemlenen Durum: Araştırmacı, Ay tutulmasında Dünya'nın gölgesinin Ay'ı tamamen kapladığını, Güneş tutulmasında ise Ay'ın gölgesinin Dünya'yı tamamen kaplamadığını fark ediyor.
- Ay Tutulması Analizi: Ay tutulmasında Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır (Güneş-Dünya-Ay). Dünya'nın gölgesi Ay'ın üzerine düşer. Gözlem, Dünya'nın gölgesinin Ay'ı tamamen örtmek için yeterince büyük olduğunu gösteriyor.
- Güneş Tutulması Analizi: Güneş tutulmasında Güneş, Ay ve Dünya aynı hizadadır (Güneş-Ay-Dünya). Ay'ın gölgesi Dünya'nın üzerine düşer. Gözlem, Ay'ın gölgesinin Dünya'nın sadece küçük bir kısmını kapladığını, tamamını örtmediğini gösteriyor.
- Farkın Nedeni: Bu iki durum arasındaki temel fark, gölgeyi oluşturan cismin (Dünya veya Ay) büyüklüğü ile gölgenin düştüğü cismin (Ay veya Dünya) büyüklüğü arasındaki orandır. Dünya, Ay'dan çok daha büyük olduğu için, Dünya'nın gölgesi Ay'ı tamamen kaplayabilirken, Ay'ın gölgesi Dünya'nın sadece küçük bir bölgesini kaplayabilir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Güneş'in Dünya ve Ay'dan büyük olması: Bu doğru bir bilgidir ancak gözlemlenen farkı doğrudan açıklamaz.
- B) Ay ve Güneş tutulmasında Ay'ın farklı evrelerde olması: Tutulmaların gerçekleşme koşuludur, ancak gölge büyüklüğü farkını açıklamaz.
- C) Dünya'nın Ay'dan daha büyük olması: Bu, Dünya'nın gölgesinin Ay'ı tamamen kaplayabilmesini ve Ay'ın gölgesinin Dünya'nın sadece bir kısmını kaplayabilmesini doğrudan açıklayan temel nedendir.
- D) Ay'ın ışık kaynağı olmaması: Bu, gölge oluşumunun temel bir şartıdır ancak iki tutulma arasındaki farkı açıklamaz.
Cevap C seçeneğidir.