Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri! 👋

Bu ders notu, "7. Sınıf Küresel Bağlantılar (Ülkeler Arası Köprüler) Test 2" sınavına hazırlanırken veya konuları tekrar ederken size rehberlik etmesi için özel olarak hazırlandı. Bu notta, küresel sorunlardan uluslararası iş birliğine, kalıp yargılardan çevre bilincine kadar birçok önemli konuyu bulacaksınız. Haydi, küresel dünyamızı daha iyi anlamak için bu köprüleri birlikte kuralım! 🚀

🎓 7. Sınıf Küresel Bağlantılar (Ülkeler Arası Köprüler) Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Bu test, başlıca şu ana konuları kapsamaktadır:

• 🌍 Küresel Sorunlar ve Çözüm Yolları (Çevre, İklim Değişikliği, Açlık vb.)
• 🤝 Uluslararası Kuruluşlar ve Türkiye'nin Bu Kuruluşlardaki Rolü
• 🧠 Kalıp Yargılar, Ön Yargılar ve Ayrımcılıkla Mücadele

🌍 Küresel Sorunlar ve Çözüm Yolları

Dünyamızda tek bir ülkenin veya toplumun değil, tüm insanlığın ortak sorunu olan konulara küresel sorunlar denir. Bu sorunlar, sınır tanımadan tüm dünyayı etkiler ve çözümü için uluslararası iş birliği gerektirir.

• Başlıca Küresel Sorunlar:
  • Çevre Kirliliği ve Doğal Kaynakların Tükenmesi: Hava, su ve toprak kirliliği; ormanların yok olması, su kaynaklarının azalması, biyoçeşitliliğin (canlı türlerinin) azalması veya yok olması.
  • Küresel Isınma ve İklim Değişikliği: Dünya'nın ortalama sıcaklığının artmasıyla buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı hava olayları (kuraklık, sel, fırtına) gibi durumlar.
  • Açlık ve Yoksulluk: Dünya genelinde yeterli gıdaya ulaşamayan veya temel ihtiyaçlarını karşılayamayan insanların olması.
  • Bulaşıcı Hastalıklar: Hızlı yayılan ve geniş kitleleri etkileyen hastalıklar (örneğin, pandemiler).
  • Savaşlar ve Göçler: Çatışmaların neden olduğu insanlık dramları ve zorunlu göç hareketleri.
• Küresel Isınmanın Nedenleri ve Önlemler:
  • Sera Gazları: Karbondioksit (CO₂), Metan (CH₄), Nitröz Oksit (N₂O) gibi gazlar atmosferde birikerek Dünya'nın ısınmasına neden olur.
  • Emisyon Kaynakları: Fosil yakıt kullanımı (kömür, petrol, doğalgaz), sanayi, tarım (gübre kullanımı), çöp sahaları ve ormanların yok edilmesi bu gazların başlıca kaynaklarıdır.
  • Alınabilecek Önlemler:
    • Yenilenebilir Enerji Kaynakları: Güneş, rüzgar, jeotermal gibi çevre dostu enerji kaynaklarının kullanımı.
    • Ağaçlandırma: Ormanlık alanları artırmak ve boş alanları ağaçlandırmak, karbondioksit emilimini sağlar.
    • Geri Dönüşüm: Atıkların yeniden kullanılması, doğal kaynakların korunmasına ve enerji tasarrufuna yardımcı olur.
    • Enerji Verimliliği: Elektrik ve su gibi kaynakları bilinçli kullanmak.
• Gıda Güvenliği ve FAO:
  • FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü): Dünya genelinde açlıkla mücadele eden, gıda güvenliğini sağlama ve beslenme kalitesini artırma amacı güden uluslararası bir kuruluştur.
  • Amaçları: Daha iyi üretim, daha iyi beslenme, daha iyi çevre ve daha iyi yaşam koşulları sağlamaktır.

⚠️ Dikkat: Küresel sorunlar sadece devletlerin değil, her bireyin sorumluluğundadır. Çevreyi korumak, kaynakları verimli kullanmak gibi bireysel davranışlar da büyük önem taşır.

🤝 Uluslararası Kuruluşlar ve Türkiye'nin Rolü

Ülkeler, küresel sorunlara çözüm bulmak, barışı ve iş birliğini sağlamak amacıyla çeşitli uluslararası kuruluşlar kurmuşlardır. Türkiye de bu kuruluşlarda aktif rol oynayan bir ülkedir.

• Uluslararası İş Birliğinin Önemi:
  • Küresel sorunların çözümünde dayanışma ve ortak hareket etme.
  • Ülkeler arası ilişkilerin geliştirilmesi ve barışın korunması.
  • Ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel alanlarda ortak projeler yürütme.
• G20 (Ekonomisi Gelişmiş ve Gelişmekte Olan 20 Ülke):
  • Kuruluş Amacı: Küresel ekonomiyi ve mali sistemi geliştirmek, küresel krizlere karşı önlem almak amacıyla 1999 yılında kurulmuştur.
  • Temel İlkeleri: Serbest piyasayı destekleme, adil rekabeti teşvik etme, uluslararası kalkınma hedeflerini üstlenme, çevreyi koruma ve iklim değişikliğiyle mücadele etme, yoksulluk, ayrımcılık ve eşitsizlikle mücadele etme.
  • Üyeleri: Farklı kıtalardan gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri bir araya getirir (Türkiye de üyelerinden biridir).
• Milletler Cemiyeti:
  • I. Dünya Savaşı sonrası dünya barışını korumak amacıyla kurulmuştur. Atatürk, Milletler Cemiyeti'nin tarafsızlığına tam inanmasa da, Türkiye'nin dünya barışına katkıda bulunmak amacıyla bu cemiyete katılmasını istemiştir.
• Türkiye'nin Üye Olduğu Bazı Uluslararası Kuruluşlar:
  • NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü): Askeri ve siyasi iş birliği.
  • UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü): Eğitim, bilim ve kültür alanında iş birliği.
  • Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ): Uluslararası ticareti düzenleme.
  • İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT): İslam ülkeleri arasında iş birliği.
  • Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD): Ekonomik kalkınma ve iş birliği.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO): Çalışma standartları ve işçi hakları.
  • Dünya Sağlık Örgütü (WHO): Sağlık alanında küresel iş birliği.
  • Dünya Tarım Örgütü (FAO): Gıda ve tarım alanında iş birliği.
  • Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT): Güvenlik ve iş birliği.
  • Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO): Bölgesel ekonomik iş birliği.
• Kyoto Protokolü:
  • Küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi amaçlayan uluslararası bir sözleşmedir. Türkiye, çevre sorunlarına karşı duyarlı bir ülke olarak bu protokole taraf olmuştur.

💡 İpucu: Türkiye, uluslararası alanda sadece ekonomik veya siyasi değil, eğitim, bilim, kültür, sağlık ve çevre gibi birçok farklı alanda faaliyet gösteren kuruluşlara üyedir. Bu durum, Türkiye'nin küresel sorunlara karşı duyarlı ve çözüm odaklı bir dış politika izlediğini gösterir.

🧠 Kalıp Yargılar ve Ön Yargılar

Kalıp yargılar, bir grup insan veya kültür hakkında genellikle genellemelere dayalı, olumlu ya da olumsuz nitelendirmelerdir. Bu yargılar, dünyayı basitleştirerek algılamamızı sağlasa da, ön yargıların ve ayrımcılığın temelini oluşturabilir.

• Kalıp Yargının Özellikleri:
  • Genelleme: Bir grubun tüm üyelerine aynı özellikleri atfetme.
  • Olumlu veya Olumsuz Olabilir: "Şu millet çok çalışkandır" gibi olumlu görünen bir kalıp yargı da, "Şu millet tembeldir" gibi olumsuz bir kalıp yargı da ayrımcılığa yol açabilir.
  • Ön Yargılara Zemin Hazırlar: Kalıp yargılar, bir kişi veya grup hakkında yeterli bilgiye sahip olmadan peşin hüküm verme olan ön yargıların oluşmasına neden olur.
  • Ayırma ve Farklılaştırma: Grupları birbirinden ayırır, değerlendirir ve farklılaştırır.
• Kalıp Yargı Örnekleri:
  • Irka Yönelik: "Bütün Afrikalılar iyi koşucudur."
  • Dine Yönelik: Belirli bir dine mensup insanlara karşı olumsuz genellemeler yapmak.
  • Dile Yönelik: Bir kişinin konuştuğu dil nedeniyle ona karşı ayrımcı tutum sergilemek.
  • Cinsiyete Yönelik: "Kadınlar araba kullanamaz." veya "Erkekler ağlamaz."
  • Milliyete Yönelik: "Kore'de yaşayanlar duygularını belli etmezler."
  • Mesleğe Yönelik: "Bütün doktorlar zengindir."
• Ayrımcılık ve Nefret Söylemi:
  • Kalıp yargılar ve ön yargılar, insanlara ırk, din, dil, cinsiyet, milliyet gibi özelliklerinden dolayı farklı ve kötü muamele yapılmasına, yani ayrımcılığa yol açar.
  • Bir gruba karşı düşmanlık veya şiddeti teşvik eden sözlü veya yazılı ifadelere nefret söylemi denir. Nefret söylemi, kalıp yargıların tehlikeli bir sonucudur ve suç teşkil edebilir.

⚠️ Dikkat: Kalıp yargılar, olumlu gibi görünseler bile bireyleri kalıplara soktuğu ve gerçek potansiyellerini görmemizi engellediği için zararlıdır. Her insan tektir ve genellemelerle değerlendirilmemelidir.

💡 İpucu: Kalıp yargılarla mücadele etmek için farklı kültürleri tanımak, empati kurmak, eleştirel düşünmek ve her bireyi kendi özellikleriyle değerlendirmek önemlidir.

Umarım bu ders notu, sınav öncesi tekrarınızda ve konuları pekiştirmenizde size çok yardımcı olur. Başarılar dilerim! ✨