Sorunun Çözümü
Verilen metin ve soruya göre, TBMM'nin açılması ve işleyişinin hangi seçeneğe kanıt oluşturmadığını adım adım inceleyelim:
- Metin Analizi:
- 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla "halkın kendi kendini yönetme ilkesi gerçekleştiği" belirtilmiştir. Bu, millî irade ve millî egemenliğin etkin hale geldiğinin açık bir göstergesidir.
- Birinci Meclis'in 437 milletvekilinin mesleki dağılımı verilmiştir: askerler, sivil memurlar, serbest meslek sahipleri, eşraf (çiftçi, tüccar, aşiret reisi), din adamları ve mesleği bilinmeyenler. Bu çeşitlilik, farklı kesimlerin temsil edildiğini göstermektedir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Millî irade ve millî egemenlik ilkesinin etkin hâle geldiğine: Metinde "halkın kendi kendini yönetme ilkesi gerçekleşti" ifadesi doğrudan bu seçeneği desteklemektedir. Dolayısıyla bu bir kanıttır.
- B) Çok sesliliğe dayanan demokratik bir yönetimin oluşturulduğuna: Meclis'teki milletvekillerinin mesleki ve sosyal gruplar açısından (asker, sivil memur, serbest meslek, eşraf, din adamı vb.) çok çeşitli olması, farklı görüş ve kesimlerin temsil edildiğini, yani çok sesliliğe dayalı demokratik bir yapının oluştuğunu gösterir. Dolayısıyla bu bir kanıttır.
- C) Demokrasinin eşitlik ilkesine uygun hareket edildiğine: Milletvekillerinin farklı meslek ve sosyal gruplardan gelmesi (çiftçiden askere, din adamından mühendise kadar), siyasi katılımda geniş bir yelpazenin olduğunu ve temsil açısından eşitlik ilkesine uygun bir çabanın sergilendiğini düşündürmektedir. Her kesimden insanın temsil edilme imkanı bulması, eşitlik ilkesinin bir yansımasıdır. Dolayısıyla bu bir kanıttır.
- D) Yeni Türk Devleti'nin siyasal rejiminin belirlendiğine: Metin, TBMM'nin açılışını, halkın kendi kendini yönetme ilkesinin hayata geçirilmesini ve meclisin kompozisyonunu anlatmaktadır. Ancak bu bilgiler, Yeni Türk Devleti'nin siyasal rejiminin (örneğin cumhuriyet, meşrutiyet vb.) kesin olarak belirlendiğine dair bir kanıt sunmamaktadır. TBMM'nin açılışı yeni bir devletin temellerini atmış ve millî egemenliği tesis etmiştir, ancak devletin nihai siyasal rejimi (cumhuriyet) daha sonraki tarihlerde ilan edilmiştir. Metinde rejimin belirlendiğine dair bir ifade bulunmamaktadır.
Bu nedenle, verilen metin TBMM'nin açılışı ve işleyişinin, Yeni Türk Devleti'nin siyasal rejiminin belirlendiğine dair bir kanıt oluşturmaz.
Cevap D seçeneğidir.