Sorunun Çözümü
Verilen metinde Osmanlı Devleti'ndeki bazı uygulamalar anlatılmaktadır. Bu uygulamaların demokrasinin hangi temel ilkesi ile ilişkilendirilemeyeceği sorulmaktadır.
- Metinde, halkın dinî inançlarında serbest olması ve kimseye haksızlık ve ayrımcılık yapılmaması gibi ifadeler, doğrudan özgürlük (A seçeneği) ve eşitlik (C seçeneği) ilkeleriyle ilişkilidir. Din ve vicdan özgürlüğü, hukuk önünde eşitlik bu kapsamdadır.
- Enderun Mektebi'nde bireysel farklılıklara değer verilmesi ve ilgi ve yeteneklere göre eğitim verilmesi, demokratik eğitim modeline örnek gösterilerek, bireylerin gelişimine ve topluma katkı sağlamasına olanak tanıyan bir yaklaşımı ifade eder. Bu durum, bireylerin toplumsal yaşama ve devlet işleyişine dolaylı yoldan katılımını (B seçeneği) destekleyici bir zemin oluşturabilir.
- Ancak, metinde bahsedilen uygulamaların hiçbiri, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu, halkın kendi kendini yönettiği anlamına gelen millî egemenlik (D seçeneği) ilkesiyle ilişkilendirilemez. Osmanlı Devleti, monarşik bir yapıya sahipti ve egemenlik padişaha aitti. Metindeki uygulamalar, bu monarşik yapı içinde halkın refahını ve adaletini sağlamaya yönelik olsa da, yönetim biçiminin millî egemenliğe dayandığını göstermez.
Bu nedenle, metindeki uygulamalar özgürlük, eşitlik ve dolaylı olarak katılım ilkeleriyle bağdaşırken, millî egemenlik ilkesiyle ilişkilendirilemez.
Cevap D seçeneğidir.