Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyerek Ahi birlikleri hakkında çıkarım yapalım:
Metinde, "Ahiliğe göre her şehirdeki değişik meslek grupları saraç, debbağ, terzi, kuyumcu vb. ayrı birliklerden oluşuyordu." ifadesi yer almaktadır.
Bu ifade, Ahi birliklerinin farklı meslek dallarına (saraçlık, debbağlık, terzilik, kuyumculuk gibi) göre ayrı ayrı teşkilatlandığını açıkça göstermektedir.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde:
- A) Meslek dallarına göre teşkilatlanmışlardı. Bu ifade, metindeki "değişik meslek grupları ... ayrı birliklerden oluşuyordu" bilgisiyle birebir örtüşmektedir.
- B) Tümü tek bir şehirden yönetilmekteydi. Metinde "her şehirdeki" ifadesi geçmekle birlikte, tüm birliklerin tek bir şehirden yönetildiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır.
- C) Mesleğin piri seçimle işbaşına gelirdi. Metinde "her mesleğin manevi piri vardı" denilmekle birlikte, pirlerin nasıl göreve geldiği (seçimle mi, atamayla mı vb.) hakkında bilgi verilmemiştir.
- D) Türk zanaatkâr ve tüccarlarının eğitilmelerini sağlamışlardı. Ahi birliklerinin eğitim fonksiyonu olsa da, bu bilgi verilen metinde yer almamaktadır. Sadece metindeki bilgilere göre çıkarım yapmamız istenmektedir.
Bu nedenle, verilen metinden doğrudan ulaşılabilecek tek çıkarım A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.