Sorunun Çözümü
Verilen bilgiler ışığında tımar ve ikta sistemlerinin faydalarını inceleyelim:
- A) Üretim ve yönetimde düzenin sağlanmasına: İkta ve tımar sahipleri toprağı işler, vergileri toplar, güvenliği sağlar ve asker besler. Bu faaliyetler, hem üretimin devamlılığını hem de bölgedeki yönetimin düzenli işlemesini sağlar. Bu nedenle bu bir faydadır.
- C) Toprakların boş kalmasının önlenmesine: Her iki sistemde de toprak sahiplerinin toprağı işleme görevi açıkça belirtilmiştir ("toprağı işleyerek", "toprağı işler"). Bu, toprakların boş kalmasını engelleyerek üretimi sürekli kılar. Bu nedenle bu bir faydadır.
- D) Devletin maaş yükünün azalmasına: Her iki sistemde de topraklar, devlet görevlilerine ve askerlere "maaş karşılığı" veya "hizmet karşılığı" verilmiştir. Bu durum, devletin merkezi hazineden nakit maaş ödeme yükünü azaltır. Bu nedenle bu bir faydadır.
- B) Savaşlardaki başarıların artmasına: Metinde, ikta ve tımar sistemleri sayesinde asker yetiştirildiği (atlı asker, cebelü) belirtilmektedir. Asker yetiştirmek savaş gücünü artırır, ancak metinde bu durumun doğrudan "savaşlardaki başarıları artırdığına" dair bir ifade bulunmamaktadır. Askeri gücün artması savaş başarısını etkileyebilir, ancak bu, verilen bilgilerden doğrudan çıkarılabilecek bir sonuç değildir; bir yorum veya çıkarımdır. Soru, verilen bilgilerden hareketle söylenebilecek bir faydayı sormaktadır.
Bu nedenle, verilen bilgilerden hareketle tımar ve ikta sisteminin "savaşlardaki başarıların artmasına" yönelik bir fayda sağladığı söylenemez.
Cevap B seçeneğidir.