Sorunun Çözümü
Verilen metin, matbaanın icat edildiği ilk yıllarda karşılaşılan tepkileri ve eleştirileri anlatmaktadır. Bu eleştiriler üzerinden seçenekleri değerlendirelim:
- A) Ekonomik kaygıların, düşüncelerin yayılması fikrine engel olduğuna: Metinde "İtalyan kâtipleri açlıktan ölmeye zorlayan Alman adamlar" ifadesi, matbaanın kâtiplerin işini elinden almasıyla ekonomik bir tehdit oluşturduğunu ve bu durumun matbaacılığa karşı bir direnişe yol açtığını gösterir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- B) Teknolojik gelişmelerin bazı mesleklerin değerini azalttığına: Yine "İtalyan kâtipleri açlıktan ölmeye zorlayan" ifadesi, matbaanın (teknolojik gelişme) kâtiplik gibi bir mesleğin önemini ve gerekliliğini azalttığını açıkça göstermektedir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- C) Matbaanın icadı ile dogmatik düşünce sisteminin yıkıldığına: Metin, matbaanın icadına karşı çıkan, onu "ukalalık" olarak niteleyen, "insan ruhuna zarar verdiğini" düşünen ilim adamları ve "kilise çevresinden" gelen eleştirileri vurgulamaktadır. Bu eleştiriler, dogmatik düşünce sisteminin matbaaya karşı direndiğini ve onun yayılmasından rahatsız olduğunu gösterir. Metinde, matbaanın bu sistemleri hemen yıktığına dair herhangi bir bilgi veya ima bulunmamaktadır; aksine, dogmatik sistemin matbaaya karşı direnişi anlatılmaktadır. Bu nedenle bu ifade söylenemez.
- D) İnsanların aydınlanmasını istemeyen belli bir çevrenin olduğuna: "Matbaanın insan ruhu için bir savaş topunun insan bedenine verdiği zarardan daha fazla zarar verdiğini" belirten ilim adamları ve "kilise çevresindeki eleştiriler", bilginin ve düşüncenin kontrolsüz yayılmasından rahatsız olan, mevcut düzenin bozulmasını istemeyen bir çevrenin varlığını işaret eder. Bu durum, bir anlamda insanların "aydınlanmasını" (bilgiye erişimini) istemeyen bir kesimin olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
Metin, matbaanın icat edildiği yıllarda karşılaşılan olumsuz tepkileri ve direnişi anlatırken, dogmatik düşünce sisteminin yıkıldığına dair bir bilgi vermemektedir. Tam tersine, bu sistemin matbaaya karşı direncini ortaya koymaktadır.
Cevap C seçeneğidir.