Sorunun Çözümü
Çatalhöyük bölgesinin yerleşim yeri olarak tercih edilmesinde etkili olan faktörleri metinden yola çıkarak inceleyelim:
- I. Tarım: Metinde açıkça belirtildiği üzere, "İklime uygun tahıl ve bakliyat yetiştirilen Çatalhöyük, avcı – toplayıcı toplumdan tarım toplumuna geçişin yaşandığı yerleşim yerlerinden biridir." ifadesi, tarımın yerleşimin temel nedenlerinden biri olduğunu göstermektedir. Ayrıca, "bereketli bir arazi ile çepeçevre sarılmaktaydı" bilgisi de tarım için elverişli koşulları vurgular.
- II. Ticaret: Metinde, "Hasan Dağı’ndan elde edilen obsidyen ile tuzu hem kendi ihtiyaçları için kullanmışlar hem de çevrelerindeki yerleşim birimlerinde yaşayan insanlara satmışlardır." denilmektedir. Bu ifade, obsidyen ve tuzun alım satımının yapıldığını, yani ticaretin önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
- III. Turizm: Metinde Çatalhöyük'ün "insanlık tarihine ışık tutan bir merkez" olduğu belirtilse de, bu durum günümüzdeki önemini ifade eder. Yerleşimin kurulduğu dönemde insanların burayı turistik amaçlarla ziyaret ettiğine veya turizmin yerleşimin tercih edilmesinde bir faktör olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Turizm, modern bir kavram olup, antik bir yerleşimin kuruluş nedenleri arasında gösterilemez.
Bu analizler ışığında, Çatalhöyük'ün yerleşim yeri olarak tercih edilmesinde Tarım (I) ve Ticaret (II) faktörlerinin etkili olduğu söylenebilir.
Cevap B seçeneğidir.