Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyelim ve seçeneklerle karşılaştıralım:
- Metin, Tunceli'nin yüksek ve engebeli arazisine dikkat çekiyor.
- Yükselti artışına bağlı olarak iklim koşullarının sertleştiğini belirtiyor.
- Bu unsurların (sert iklim, zorlu yaşam koşulları) hem yerleşmeleri hem de ekonomik aktiviteleri sınırlandırdığını ifade ediyor.
- Sonuç olarak, bu durumun nüfus ve yerleşmelerin azalmasına neden olduğunu vurguluyor.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Olumsuz iklim koşulları, nüfus miktarını etkilemiştir.
Metinde "yükselti artışına bağlı olarak iklim koşulları sertleşmektedir. ... bu alanlarda nüfus ve yerleşmelerin azalmasına neden olmaktadır" ifadesiyle bu sonuca ulaşılabilir. - B) Yeryüzü şekilleri ekonomik faaliyetlerin çeşitliliğini kısıtlamıştır.
Metinde "arazisi yüksek ve engebelidir" ve "ekonomik aktiviteleri sınırlandırarak" ifadeleri, yeryüzü şekillerinin ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilediğini göstermektedir. Kısıtlama, çeşitliliğin azalması anlamına da gelebilir. Bu sonuca ulaşılabilir. - C) Nüfus ve yerleşme üzerinde beşerî faktörlerin etkisi olmuştur.
Metin boyunca Tunceli'deki nüfus ve yerleşme üzerindeki etkiler tamamen doğal ve fiziki faktörlere (yüksek arazi, engebe, yükselti, iklim koşulları) bağlanmıştır. Beşerî (insan kaynaklı) faktörlerden hiçbir şekilde bahsedilmemektedir. Dolayısıyla bu sonuca metinden ulaşılamaz. - D) Yükselti fazlalığı yaşam koşullarını olumsuz etkilemiştir.
Metinde "yükselti artışına bağlı olarak iklim koşulları sertleşmektedir. Yaşam koşullarının zorlaşmasına etki eden bu unsurlar..." ifadeleriyle bu sonuca doğrudan ulaşılabilir.
Metin, nüfus ve yerleşme üzerindeki etkileri yalnızca doğal faktörlerle açıklamaktadır. Beşerî faktörlerden bahsetmediği için C seçeneğine ulaşılamaz.
Cevap C seçeneğidir.