Sorunun Çözümü
Verilen şehirlerin özelliklerini ve nüfus yoğunluklarını etkileyen faktörleri inceleyelim:
- Muğla: Metinde Muğla'nın yerşekillerinin engebeli olmasının tarımı olumsuz etkilediği ve bu yüzden seyrek nüfuslu olduğu belirtilmiştir. İklimden bahsedilmemiştir.
- Bursa: Önemli yolların kavşağında yer alması ve birçok sektörde gelişmiş olması nedeniyle nüfusunun fazla olduğu ifade edilmiştir. Bu, iş imkanlarının fazlalığına işaret eder.
- Zonguldak: Taş kömürü çıkarılıp işlenmesi gibi beşerî (insan kaynaklı) bir faaliyetin etkisiyle sık nüfuslu olduğu belirtilmiştir.
- Tunceli: Yüksek ve engebeli araziye sahip olması nedeniyle ekonomisinin hayvancılığa dayandığı ve seyrek nüfuslu olduğu açıklanmıştır. Bu da yeryüzü şekillerinin ekonomik faaliyetlerde belirleyici rol oynadığını gösterir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Bursa'da iş bulabilme imkânının fazlalığı nüfusu artırmıştır. Metinde Bursa'nın "farklı alanlarda birçok sektörde geliştiği" ve bu sebeple nüfusunun fazla olduğu belirtilmiştir. Gelişmiş sektörler iş imkanlarının fazlalığına yol açar. Bu ifade doğrudur.
- B) Tunceli'nin yeryüzü şekilleri ekonomik faaliyetlerinde belirleyici rol oynamıştır. Metinde Tunceli'nin "yüksek ve engebeli bir araziye sahip olduğu" ve ekonomisinin "hayvancılığa dayalı olduğu" belirtilmiştir. Yeryüzü şekilleri (engebeli arazi) hayvancılığı belirlemiştir. Bu ifade doğrudur.
- C) Muğla'nın iklimi, yerleşimi olumsuz etkilemiştir. Metinde Muğla'nın yerleşimini (seyrek nüfusunu) olumsuz etkileyen faktör olarak yerşekillerinin engebeli olması gösterilmiştir, iklimden bahsedilmemiştir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- D) Zonguldak'ın nüfusu, beşerî faktörlerin etkisiyle artmıştır. Metinde Zonguldak'ın "taş kömürü çıkarılıp işlendiği için sık nüfuslu olduğu" belirtilmiştir. Taş kömürü madenciliği ve sanayisi beşerî (insan kaynaklı) bir faaliyettir. Bu ifade doğrudur.
Metindeki bilgilere göre Muğla'da yerleşimi olumsuz etkileyen faktör iklim değil, yerşekilleridir.
Cevap C seçeneğidir.