Sorunun Çözümü
Verilen şemada, geçmişten günümüze yerleşmeyi etkileyen faktörler doğal ve beşerî (insan kaynaklı) olarak iki ana başlık altında incelenmektedir.
- I. Boşluk (Doğal Faktörler): Doğal faktörler, insan etkisi olmadan doğada bulunan ve yerleşimi etkileyen unsurlardır. Şemada "İklim" doğal faktör olarak verilmiştir. Seçeneklere baktığımızda:
- A) Yer altı kaynakları: Doğal bir faktördür.
- B) Su kaynakları: Doğal bir faktördür ve yerleşim için hayati öneme sahiptir.
- C) Sanayi: Beşerî (ekonomik) bir faktördür.
- D) Hayvancılık: Beşerî (ekonomik) bir faktördür.
- II. Boşluk (Beşerî Faktörler): Beşerî faktörler, insan faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve yerleşimi etkileyen unsurlardır. Şemada "Madencilik" beşerî faktör olarak verilmiştir. Seçeneklere baktığımızda:
- A) Yeryüzü şekilleri: Doğal bir faktördür.
- B) Tarım: Beşerî (ekonomik) bir faktördür ve yerleşimin temel nedenlerinden biridir.
- C) Bitki örtüsü: Doğal bir faktördür.
- D) Ticaret: Beşerî (ekonomik) bir faktördür.
Seçenekleri bu analizle değerlendirdiğimizde:
- A) I: Yer altı kaynakları (Doğal), II: Yeryüzü şekilleri (Doğal) - II numaralı boşluk beşerî olmalıydı, bu seçenek yanlıştır.
- B) I: Su kaynakları (Doğal), II: Tarım (Beşerî) - Her iki faktör de doğru kategoriye yerleştirilmiştir. Su kaynakları doğal bir faktörken, tarım insan faaliyetine dayalı beşerî bir faktördür ve her ikisi de yerleşimi önemli ölçüde etkiler.
- C) I: Sanayi (Beşerî), II: Bitki örtüsü (Doğal) - I numaralı boşluk doğal olmalıydı, II numaralı boşluk beşerî olmalıydı. Bu seçenek yanlıştır.
- D) I: Hayvancılık (Beşerî), II: Ticaret (Beşerî) - I numaralı boşluk doğal olmalıydı. Bu seçenek yanlıştır.
Bu nedenle, I numaralı boşluğa "Su kaynakları" (doğal faktör) ve II numaralı boşluğa "Tarım" (beşerî faktör) gelmelidir.
Cevap B seçeneğidir.